Con Nhà Nghèo (Hồ Biểu Chánh)

https://thuviensach.vn

Con nhà nghèo 1 www.hobieuchanh.com

Con Nhà Nghèo

+ӗ BiӇu Chánh

Chѭѫng mӝt

I

Xóm Ĉұp Ông Canh nҵm dӵa bên Gò Công qua Mӻ Tho, ngang qua ngã ba tҿ vô Ө Giӳa, bây giӡ nhà chen rҩt ÿông ÿҧo, cây ÿua mӑc sum suê. Cái nhà viӋc cNJ sùm sөp cӫa làng Kӗi trѭӟc ÿã dӥ bao giӡ mà cҩt lҥi mӝt toà nhà mӟi, nӅn cao khoҧng khoát, nóc phѫi ÿӓ lòm. Vài cái nhà lá tum hùm, cӱa xӏt xҥc, vách tҧ tѫi, hӗi trѭӟc ӣ rҧi rác chung quanh ÿó cNJng ÿiêu tàn bao giӡ mà nhѭӡng chӛ lҥi cho hѫn chөc cái nhà khác, tuy cNJng lӧp bҵng lá dӯa, song cӝt kê táng, vách ÿóng be, coi rҩt ÿҽp ÿӁ thѫ thӟi. &ҧnh cNJ ÿәi mӟi, nhà ít thêm ÿông, nhѭng mà mҩy chuyӋn nào trong xóm tӯ xѭa ÿӃn nay thì mҩy ông già cNJng còn nhӟ hӃt. Có khi ăn ÿám giӛ, ngѭӡi ta thӱ hӓi ông Tám TiӅn, ông câu Hӳu vұy chӟ nhà viӋc mӟi cҩt hӗi nào, ông thôn Tà mҩt bao giӡ, chú chӋt Chà vӅ ÿó Pҩy năm rӗi, thì hai ông trҧ lӡi liӅn, không do dӵ mà cNJng không sai lҫm. Có mӝt chuyӋn hai әng không chӏu nói, là chuyӋn Cai tuҫn Bѭӣi. 0ӝt lҫn nӑ, ngѭӡi trong xóm, nhѫn trăng rҵm tháng giêng tӓ rҥng, tӵu lҥi sân ông câu +ӳu coi ÿҥp lúa. Mӛi ngѭӡi ÿӅu nhҳc chuyӋn xѭa lҥi nghe chѫi. Có ngѭӡi hӓi tҥi sao Cai tuҫn %ѭӣi lҥi bán nhà mà ÿi, thì ông câu Hӳu nhíu mһt, châu mày, nín thinh mӝt hӗi lâu rӗi nói Uҵng: “Các chú ÿӯng có hӓi. ViӋc ÿó nói ra chҳc sanh xào xáo trong xóm. Các chú không muӕn ӣ yên chӛ nҫy hay sao, nên hӓi tӟi chuyӋn Cai tuҫn Bѭӣi ?”. Ai nҩy nghe nói nhѭ vұy thì sӧ, nên ngó nhau rӗi nói lãng sang chuyӋn khác, mà tӯ ÿó YӅ sau cNJng hӃt dám hӓi tӟi chuyӋn Cai Tuҫn Bѭӣi nӳa. Nói chuyӋn Cai tuҫn Bѭӣi thì phҧi bӏ nҥn gì mà ngѭӡi ta sӧ ÿӃn thӃ ? Mình không phҧi ӣ xóm Ĉұp Ông Canh mà sӧ. Vұy ÿӇ mình thuұt Cai tuҫn Bѭӣi cho Pӛi ngѭӡi nghe mӝt chút. Cách chӯng hai mѭѫi mҩy năm trѭӟc, trong xóm Ĉұp Ông Canh, ӣ phía sau nhà viӋc, có Pӝt cái nhà ba căn, cӝt bҵng cây bҫn, nóc lӧp lá xé, cӱa cһp lá chҫm, vách gài bҵng tre, trѭӟc sân mӝt bên bҳt mӝt ÿӕng rѫm, mӝt bên trӗng mӝt cây me, sau kè chuӕi lá xiêm xѫ rѫ mҩy Eөi, mía thâm dӏu1 lӕ xӕ mҩy giӗng. Cái nhà ÿó là nhà Cai tuҫn Bѭӣi. Cai tuҫn Bѭӣi sanh trѭӣng ӣ xóm nҫy, tӯ hӗi cha cho ÿӃn bây giӡ cNJng ӣ trên ÿҩt nҫy là ÿҩt cӫa ông Cai HiӃu. Ông ta là con cӫa ông trùm Lҥi, cha mҽ khuҩt hӃt, anh em chӍ có ba ngѭӡi mà thôi. Anh ta là lӟn, năm nay ÿã ÿѭӧc ba mѭѫi hai tuәi rӗi, có vӧ là Thӏ Tӕ, gӕc ӣ trên làng Bình Phú Tây. Thҵng em kӃ ÿó tên Cam, năm nay ÿѭӧc hai mѭѫi lăm tuәi, hӗi trѭӟc nó ӣ ÿӧ ÿánh xe ngӵa cho Hai Thu ӣ trong Ө Giӳa, ngӵa sanh chӭng lұt xe gãy bánh, chӫ ÿánh chӱi nó nên nó giұn, bӓ trӕn ÿi mҩt mҩy năm nay, không lai vãng vӅ Ĉұp Ông Canh, mà FNJng không ai gһp nó nѫi nào hӃt. Còn ÿӭa em út là gái, tên nó là Lӵu, năm nay nó mӟi ÿѭӧc Pѭӡi tám tuәi, tuy con nhà nghèo ăn mһc lam lNJ, song nӃt na ÿҵm thҳm, ÿi ÿӭng dӏu dàng, ăn nói có duyên, mһt mҫy sáng sӫa, nó ӣ vӟi anh nó thuӣ nay. Cai tuҫn Bѭӣi làm bҥn vӟi Thӏ Tӕ ÿã tám năm rӗi, sanh ÿѭӧc năm ÿӭa con, ba trai hai gái. Thuӣ nay anh ta mѭӟn hai dây ruӝng cӫa bà Cai HiӃu mà làm, mӛi năm phҧi ÿong lúa Pѭӟn ba trăm giҥ, năm nào lúa trúng thì té ra chӯng mӝt trăm giҥ ÿӫ nuôi vӧ nuôi con và em, Qăm nào lúa thҩt, ÿong lúa ruӝng rӗi không còn dѭ hӝt nào, thì phҧi lo làm mѭӟn ÿһng lҩy tiӅn ÿӝ nhӵt. Mùa mӟi rӗi, lúa cҩy xong, lúa vӯa mӟi bén, kӃ bӏ trӡi hҥn, nҳng cháy ÿӑt, nѭӟc nóng gӕc, lúa nӣ không ÿѭӧc. Cai Tuҫn Bѭӣi ÿi thăm ruӝng vӅ, mһt mày buӗn hiu, ngӗi

1 lo̩i mía có thân và lá màu tím lͫt, không ng͕t b̹ng các lo̩i mía khác