Con Lắc Của Foucault (Umberto Eco)

https://thuviensach.vn

CON LẮC CỦA FOUCAULT

Tác giả: Umberto Eco

Người dịch: Võ Hằng Nga

Phát hành: Nhã Nam

Nhà xuất bản Văn Học 09/2016

—★—

ebook©vctvegroup

05/09/2019

https://thuviensach.vn

Chính là để cho các người, những đứa con của học thuyết và tri thức, mà bọn ta viết ra cuốn sách này. Hãy nghiên cứu nó, nghiền ngẫm ý nghĩa mà bọn ta đã gieo ở nhiều chỗ khác nhau rồi tập hợp lại: thứ bọn ta phong kín ở nơi này thì bọn ta lại hé lộ ở nơi khác, để trí tuệ của các người thấu tỏ.

− Heinrich Cornelius Agrippa von Nettesheim,

De occulta philosophia, 3.65

Dị đoan mang tới vận xui.

− Raymond Smullyan, 5000 TCN, 1.3.8

https://thuviensach.vn

Ấy là lúc tôi trông thấy Con lắc.

Quả cầu treo ở đầu một sợi kim loại dài thả từ tận mái bục ca đoàn, đường bệ lăng qua lăng lại.

Tôi biết tỏng - nhưng ai mà chả linh cảm thấy từ trong xảo thuật của hơi thở bình an kia - rằng chu kỳ của nó được khống chế bởi căn bậc hai của chiều dài sợi dây và bởi π, con số mà, dù vô tỉ và phi lý* đến đâu đối với đầu óc thế nhân, bằng một sự hữu tỉ và có lý còn lớn hơn, vẫn nối liền chu vi và bán kính của mọi đường tròn trên đời. Thời gian quả cầu lăng từ đầu này sang đầu kia được định đoạt bởi một sự đồng lõa kỳ bí giữa những số đo phi thời gian nhất: tính độc nhất của điểm treo, tính đối ngẫu của các chiều trên mặt phẳng dao động, khởi nguyên bằng ba của số ω, bản chất bậc hai bí ẩn của căn, và sự hoàn hảo vô hạn của tự thân đường tròn.

Tôi cũng biết tỏng rằng một thiết bị từ gắn dưới mặt sàn vẫn đang phát lệnh tới khối trụ giấu ở trung tâm quả cầu, đảm bảo cho dao động kia tiếp diễn. Cái thiết bị ấy, chẳng dây mơ rễ má gì với định luật dao động của Con lắc, trên thực tế lại đang dung dưỡng màn phô diễn kia, bởi vì trong chân không, bất kỳ vật thể nào treo trên một sợi dây có trọng lượng bằng không và không dãn, với sức cản của không khí và lực ma sát cũng bằng không, nó sẽ dao động vĩnh viễn.

Quả cầu đồng hắt ra ánh sáng chập chờn, nhợt nhạt phản xạ những tia mặt trời cuối cùng xuyên qua các cửa sổ kính màu vĩ đại. Nếu như, tự thuở xưa, dưới đầu kim nhọn kia là một lớp cát ẩm trải trên mặt sàn bục ca đoàn, mỗi đường lăng sẽ để lại một vết xước nhẹ, và những vết xước ấy, với một sự đổi hướng siêu vi, sẽ mở rộng dần tạo thành một vệt đậm, một đường rãnh đối xứng tỏa tròn - như đường bao của đồ hình Mạn-đà-la hay biểu tượng ngôi sao sáu cánh, một ngôi sao, một bông hồng thần bí. Không, nó giống một câu chuyện được ghi lại trên sa mạc mênh mông hơn, trong những dấu vết mà vô số đoàn xe của dân du cư để lại, một câu chuyện về những cuộc thiên di chậm chạp, kéo dài cả thiên niên kỷ, như những cư dân Atlantis khi họ rời bỏ lục địa thần thánh Mu* và tỏa khắp, một cách bướng bỉnh, dày đặc, từ Tasmania đến Greenland, từ chòm Nam Dương tới chòm Bắc Giải, từ Đảo Hoàng tử Edward tới quần đảo Svalbard. Cái đầu kim nhọn lại sượt tới, lần nữa thuật lại trong thời lượng nén chặt những gì người ta đã làm từ kỷ băng hà này tới kỷ băng hà khác, và có lẽ vẫn còn đang làm, những tín sứ của các Thủ lĩnh ấy. Có lẽ đầu kim đã sượt qua Agarttha*, trung tâm của thế giới, trong khi thực hiện cuộc hành trình từ Samoa sang Novaya Zemlya. Và tôi