Đại Nam Liệt Truyện - Tập 3 (Đỗ Mộng Khương)

https://thuviensach.vn

Mục lục

QUYỂN ĐẦU QUYỂN 1 QUYỂN 2 QUYỂN 3 QUYỂN 4 QUYỂN 5 QUYỂN 6 QUYỂN 7 QUYỂN 8 QUYỂN 9 QUYỂN 10 QUYỂN 11 QUYỂN 12 QUYỂN 13 QUYỂN 14 QUYỂN 15 QUYỂN 16 QUYỂN 17 QUYỂN 18 QUYỂN 19 QUYỂN 20 QUYỂN 21 QUYỂN 22 QUYỂN 23 QUYỂN 24 QUYỂN 25 Ghi Chú

https://thuviensach.vn

QUYỂN ĐẦU

Bọn chúng tôi là Tổng tài, Toản tu ở Quốc sử quán kính tâu về việc bộ "Chính biên liệt truyện nhị tập" đã chép xong, xin khắc vào bản in để nêu tỏ đức sáng to lớn. Thiết nghĩ: Từ xưa minh quân thánh đế chịu đạo lục, giữ phù thụy (tức là lên làm vua), tất có người ở bên trong bên ngoài giúp đỡ, mà đạo của vương giả mới nên; có phân biệt được kẻ tốt người xấu mà chính vương giả mới làm được. Cho nên kinh Thi khen phong hóa của thơ Quan thư, Lân chỉ, do ở 2 biên Chu Nam, Thiệu Nam mà gây nên; kinh Dịch xem rồng, hổ, gió, mây theo từng loại, mà muôn vật đều biết cảặc có người phù tá ngôi báu, nên cột đá ở trong triều đình; hoặc có người trấn thủ biên cương, vững thành đài ở ngoài muôn dặm; hoặc có người đưa sức ra trận đánh giặc, oanh liệt một phen; hoặc có người văn chương nổi tiếng trong nước, thanh giá gấp bội; hoặc có người phong vân thanh nhã, đủ làm cho kẻ lười tự lập, kẻ tham thành liêm; hoặc có người như ngọc trắng hoàn toàn, đủ để nêu kẻ thanh liêm, răn kẻ tham nhũng. Dẫu đến kẻ tội ác đầu sỏ, khó tránh được dưới búa rìu; mà sự thực chép biên đều thấy cả trong sử sách. Đâu là người thế, việc thế, phải trái có công luận, để làm gương răn vậy. Thế thì nước phải có sử, mà sử phải có truyện, không phải là cốt để làm gương răn, mà để mãi đến đời sau ư? Nhà nước ta nối nghiệp đời trước, gặp vận trung hưng, thánh thần truyền nối; công đức thịnh nhiều, cố nhiên việc đều khảo xét được, sách có thể tin chắc được, sử không chép xuể truyền mãi không dừng vậy. Duy đời nào có người phụ tá đời ấy, người nào có việc làm của người ấy, cho nên thể tài của nhà chép sử, liệt truyện là một thể của sự vậy. Đó là nhân vật trong thời nay, đời sau có thể cùng truyền lại được, để đều in thành tập, mới là để làm gương cho sau này mãi mãi. Tuy ngày nay xét việc đời trước, thời đại xa gần, hoặc có thiếu sót; nhưng hỏi rộng nhìn xa, việc làm thực sự hay dở không thể hỗn độn. Truyện tức là truyền lại, nên làm thành sách để ghi chép. Vâng việc tra xét từ năm Thành

https://thuviensach.vn

Thái thứ 5 (1893) có chỉ chuẩn cho Sử quán chúng tôi tiếp tục làm Liệt truyện chính biên nhị tập, nhưng chỉ chép từ năm Minh Mạng thứ nhất (1820) đến cuối năm Đồng Khánh thứ 3 (1888) trở về trước. Sử quán chúng tôi vâng lệnh tư cho 2 bộ Lại, Binh chuyển tư cho các địa phương tra hỏi sự tích, đã lâu chưa phúc đáp đầy đủ. Ngày tháng 6 năm thứ 13, tiếp Viện Cơ mật kính sạo lục các truyện của các quan từ Bình, Trị trở về Bắc, đã chuẩn giao cho Văn minh điện Đại họ Vĩnh trung tử trí sĩ, đã chết, là Nguyễn Trọng Hợp nhận làm. Còn về liệt truyện của các hậu phi, hoàng tử, công chúa và các quan từ phủ Thừa Thiên trở về Nam, chuyên do Sử quán tôi nhận làm. Nhưng khi ấy Sử quán tôi hiện đương kính làm Thực Lục đệ ngũ, đệ lục, việc biên chép bề bộn, nên chưa kịp làm. Kịp đến tháng 11 năm thứ 14 (1902) vâng chỉ bắt đầu làm, chiếu theo thể lệ "Liệt truyện sơ tập", lựa chọn thứ tự trước sau, châm chước biên chép, gồm với một tập bản thảo của án sát Nguyễn Duy Nhiếp là con Nguyễn Trọng Hợp đã chết, đệ giao cho. Bọn thần vâng tham xét, khảo đính, bổ sung chỗ thiếu sót cho được hoàn bị. Ngày tháng 2 năm thứ 16, Sử quán tôi lại dâng tờ phiến tâu về việc Nghi Thiên Chương Hoàng Hậu (1), Lệ Thiên Anh Hoàng Hậu (2) chính vị trong cung cấm mẫu nghi thiên hạ, nên kịp thời đăng mục sớm. Tuy năm mất là ở sau niên hạn, (chỉ chuẩn, chỉ chép đến năm Đồng Khánh thứ 3 trở về trước thôi). Nhưng nay một vị đã được phụ tế ở Thái miếu, còn một vị cũng sắp cử hành lễ phụ tế, sắp sửa cũng đều theo lễ cát cả. Xin cho biên vào liệt truyện các hậu phi. Lại như hoàng thân Tuy Lý Vương Miên Trinh là thân hiền trong hàng phiên vương, cùng các quan như Vũ Trọng Bình, Trần Đình Túc, các người ấy đều là kỳ lão danh …