Hãy Trả Lời Em Tại Sao? - Tập 10 (Arkady Leokum)

https://thuviensach.vn

Biểu ghi biên mục trước xuất bản được thực hiện bởi Thư viện KHTH TP.HCM

Hãy trả lời em tại sao?. T.10 / Liễu Nga Đoan d. - T.P. Hồ Chí Minh : Trẻ, 2009. 216tr. ; 19cm. 1. Khoa học thường thức. 2. Hỏi và đáp. I. Liễu Nga Đoan d.

001 -- dc 22 H412

https://thuviensach.vn

5

chim

Tại sao chim hót?

Tiếng chim hót hay tiếng chim gọi bầy mà chúng ta thường nghe vào mùa xuân là một phần của các cuộc tán tỉnh trước khi giao phối.

Chim trống hót để gọi bạn tình. Khi chim trống và chim mái tìm đến nhau, chim trống hót nhiều hơn để gọi chim mái. Với nhiều loài chim, con mái cũng biết hót trả.

Không phải chim nào cũng hót được. Có những loài chim như cò, bồ nông không hót được. Thanh quản của loài chim có khác với thanh quản của con người.

Thanh quản loài người nằm trong họng ở cuối phần trên của khí quản.

Ở loài chim có bộ phận đơn giản hơn nằm ở cuối phần dưới của khí quản theo cấu trúc gọi là ống minh quản, bộ phận này rung được.

Nhiều loài chim có tiếng hót khác nhau là nhờ ở cấu trúc này, đó

1

https://thuviensach.vn 6

là bộ phận được điều khiển bởi một số cơ bắp và thay đổi theo từng loại chim.

Ngoài tiếng hót, chim còn có những âm thanh khác, đó là tiếng cảnh báo cho đồng loại hay tiếng báo động chung cho các loài khi gặp hiểm nguy.

Nếu một chú rắn tiến gần tới tổ chim, tiếng báo động phát ra, các loại chim trong khu vực đến giải cứu. Âm thanh và tiếng báo động của chim có thể nghe thấy trong suốt cả năm, nhưng tiếng hót lại thường được nghe trong mùa xây tổ.

Tiếng hót cũng khác nhau nhờ âm giai, tấu khúc, nhịp điệu và chất lượng. Người ta cho rằng chim họa mi là loài hót hay nhất.

Chim có lỗ tai không?

Vì chim là động vật bay, nên sự cảm nhận mọi vật chung quanh chúng, thực ra không phải dễ. Trong lúc bay chúng phải vận dụng toàn cơ thể, cả thần kinh cũng như giác quan của chúng để tiếp thu ngoại cảnh.

Thị giác tốt là điều kiện rất quan trọng đối với động vật bay. Đó là một trong những yếu tố quan trọng nhất của loài chim. Theo tỉ lệ kích cỡ của loài vật, mắt chim lớn hơn mắt của nhiều loài có xương sống khác. Nhiều loại chim với chỉ một bên mắt có thể thấy cả một vùng riêng biệt. Các loại khác lại có thể thấy các động vật rất nhỏ cùng những chi tiết rõ ràng từ đàng xa.

2

https://thuviensach.vn

7

Điều quan trọng là chim cần phải có thính giác tốt và bén nhạy. Lỗ tai hay cơ quan thính giác chính là bộ phận mà loài chim dùng để giữ thăng bằng, định vị và di chuyển trong không gian.

Đầu chim có mỏ cứng, nhiều loài chim có vị giác tốt. Chúng có thể nhanh chóng chọn thức ăn thích hợp.

Bay là một động tác đòi hỏi nhiều năng lượng, vì vậy chu trình sản xuất và tiêu thụ năng lượng của loài chim xảy ra rất nhanh. Thân nhiệt của chim cao, thường thường từ 40 đến 450C. Nhịp thở và tốc độ thở của chim rất ngắn. Ví dụ như nhịp đập của chim sẻ là hơn 500 lần trong 1 phút.

Chim có ngửi được không?

Sở dĩ các sinh vật có được và phát triển các giác quan này vì nó cần thiết cho chúng để sống. Khứu giác đối với một con thú quan trọng biết là bao. Nhưng đối với loài chim thì nó lại không quan trọng mấy vì hình như chim không có khả năng đánh hơi. Khứu giác hình như hoàn toàn thiếu hẳn trong hầu hết các loài chim.

Vậy thì giác quan nào quan trọng đối với loài chim? Phần lớn não bộ và hệ thống thần kinh của chim liên hệ với thị giác và sự thăng bằng vì những thứ ấy rất quan trọng trong lúc bay. Thị giác chính xác là thiết thân đối với sinh vật bay. Chim có nhãn lực thật kỳ diệu, với một

3