Chim Én Liệng Trời Cao (Ma Văn Kháng)

https://thuviensach.vn

Chương một

Mới rõ mặt người mà cầu thang lên nhà tổng đoàn Nông Văn Ngao đã

lập bập liên tục tiếng chân người. Ngoài sân, người đứng chờ lên nhà còn đông nữa. Toàn những ông binh thầu, giáp trưởng, các chức dịch ở các thôn xóm cả mà ông nào ông nấy mặt đều như ngái ngủ và xanh lè vẻ lo ngại. Mà lo ngại là phải. Trống gọi họp thúc từ lúc xóm làng vừa thức giấc thì hiển nhiên là có việc động trời! Lại nghe đồn rằng ông tổng đoàn vừa đi tuần tra một vòng qua tất cả các chòm xóm về. Thì hẳn nhiên bây giờ ông ấy gọi đến là ban phát mệnh lệnh và mắng mỏ đây!

Đứng đầu xã Cam Đồng gồm bốn thôn người Tày và một thôn tên gọi U Sung ở trên núi cao thuần người Dao là hai ông: Lí trưởng Vi Văn Tăm và tổng đoàn Ngao. Lí trưởng Tăm trông coi việc hành chính dân sự. Còn việc quân sự trong xã thầu tóm vào một tay Ngao. Ngao, người được nhà binh Pháp tinh đời lựa chọn, quả là rất phù hợp với công việc võ bị, đã khỏe như trâu đực ông lại là người hết mực xông xáo và tợn tạo.

Căn nhà sàn của ông tổng đoàn to cao, oai vệ như ông, đứng ở giữa làng Nhớn. Toà dương cơ đồ sộ này làm theo lối cổ. Bốn mái, ba gian, lênh khênh, trên bốn chục cái cột gỗ toàn là gỗ lõi ba la[1], bào trơn bóng nhẫy. Mái nhà tuy lợp gianh nhưng chải kĩ, sóng đều như sợi cói. Hoà hợp với cái sàn rộng thênh và lát diễn[2] vàng au sang trọng, các cửa sổ cửa ra vào, vách ngăn chỗ nào cũng la liệt những bức thổ cẩm bảy màu sặc sỡ. Giữa nhà, trên một tấm gỗ săng đỏ dâng to bằng hai cái giường là bộ bàn ghế bằng trúc hóa

https://thuviensach.vn

long[3] lúc này chễm chệ một mình Ngao. To chắc như một súc gỗ, mặt Ngao tròn như cái tráp và trơn lì với cặp mắt thô lố, chiếc cằm sề sệ mỡ, nhẵn thín không râu.

Đưa cặp mắt chạy một vòng quanh qua mặt tất cả các ông binh thầu, giáp trưởng, ông tổng đoàn e hèm, rồi lên giọng:

- Tôi có bổn phận nói để các ông binh thầu, giáp trưởng rõ: Tình hình bi giờ rất là khẩn thiết, cấp bách, Việt Minh sau khi bại trận ở Lào Cai vẫn còn ầm mưu trở lại xâm chiếm xứ này. Thượng cấp cử ông một[4] Tây tên là Brusex về đây đóng đồn là để ngăn chặn chúng. Ông một đã lập thêm một cái bốt nữa ở đồi Cối Ngàn để kịp thời đối phó và bảo vệ dân chúng. Vậy dân chúng phải có bổn phận đóng góp. Một là góp lính. Hai nữa, tôi đã có giấy cắt phiên, mỗi tuần một thôn đến lượt mình phải góp đầy đủ hai tạ gạo, một tạ lợn...

Trời rét. Co ro trong những chiếc áo dài bằng dạ bằng lanh nhàu nát, vừa nghe cái giọng rạn vỡ đe nẹt của ông tổng đoàn, các ông chức dịch ở các xóm thôn vừa nhích lại gần nhau, phần để tìm chỗ nương tựa, phần để chuyền tay nhau cái ống điếu thuốc lào.

- Bi giờ... tôi nói về việc phòng thủ. - Đảo mắt nhìn quanh mọi người một lần nữa, giọng ông tổng đoàn hạ xuống chút ít. - Đất xã ta xung quanh là rừng núi. Chiến thuật của Việt Minh là từ rừng núi lẻn vào bắt liên lạc với tay chân của họ trong thôn xóm. Vì vậy, ta phải chú ý những nơi hẻo lánh, vắng vẻ, phải chú ý chỗ bờ sông, phải chú ý tới làng Dao U Sung. Ông Cai Vàng ở U Sung có đây không?

Nghe tiếng hỏi đột ngột, đám người ngồi dưới sàn trước Ngao giật nảy mình, nghển cổ nhìn lên.

- Dạ, bẩm quan, sáng nay ông một cho người gọi ông Cai Vàng lên đồn có việc gấp ạ. - Tiếng một người đáp cung kính.