
Bước đường cùng là tác phẩm mà tác giả hoàn thành trong thời gian ngắn kỷ lục: 2 tuần. Tiểu thuyết gắn liền với số phận của anh Pha. Một người Mỹ đọc tác phẩm này đã nói rằng “Tôi rất thích những nhân vật nông dân Việt Nam như anh Pha trong Bước đường cùng của Nguyễn Công Hoan. Đọc Bước đường cùng tôi rất xúc động. Tôi hiểu hơn về những khó khăn chồng chất của người nông dân”.
Bước đường cùng đánh dấu đỉnh cao về tư tưởng của nhà văn Nguyễn Công Hoan và là một trong những tác phẩm tiêu biểu của văn học hiện thực phê phán Việt Nam trước Cách mạng.
Pha, một nông dân nghèo bị Trương Thi – người hàng xóm không tốt bỏ bã rượu vào ruộng rồi báo Tây đoan về bắt. Nhưng Thi bỏ lầm vào ruộng Nghị Lại, một địa chủ lớn trong vùng. Pha thoát nạn.
Bước đường cùng – Nguyễn Công Hoan
Nghị Lại xúi Trương Thi kiện Pha, rồi lại xúi Pha kiện Trương Thi, hứa cho cả hai người vay tiền lo kiện và nói lót với quan cho cả hai! Pha lên huyện hầu kiện, bị lính lệ hạch sách, đánh đấm, cướp giật, lại bị quan ra lệnh tống giam vì không mang tiền “lễ”.
Đến khi vợ đem tiền đến, anh mới được tha về. Nghị Lại đến dụ dỗ, Pha lại phải vay thêm lão hai chục để “tạ quan”! Bá Tân, người anh vợ có chữ nghĩa của Pha, bàn với Pha tìm cách trả kỳ được món nợ của Nghị Lại. Nhưng lão đã có chủ ý, nhất định chưa nhận.
Vụ thuế đến, lính cơ về làng, tróc nã, bắt trói, cùm kẹp; Quan huyện về đốc thuế, đem lính vào từng nhà, cướp trâu, vơ vét đồ đạc, tiền bạc…! Sau vụ thuế, nhiều gia đình nông dân khánh kiệt, trong khi Nghị Lại và bọn kỳ hào kiếm hàng trăm. Vợ chồng Pha phải đến làm thuê cho Nghị Lại, vất vả quần quật mà cơm độn cà thiu không đủ no.
Dế Mèn Phiêu Lưu Ký Mãi Mãi Tuổi Hai Mươi 30 tháng 4 – Chuyện những người tháo chạyChị Pha về ốm nặng, Pha lại phải đến vay thóc Nghị Lại để ăn. Vợ anh vẫn ốm, không có tiền mua thuốc, chỉ uống mấy thứ lá linh tinh, rồi lễ bái, chạy mồ… Anh phải đến phục dịch nhà Nghị Lại, rồi bị đòn, bị đuổi oan ức.
Nước sông lên to, Pha và hàng trăm nông dân phải đi hộ đê, trong khi vợ con nhịn đói. Rồi nạn dịch tả. Chị Pha chỉ vì không chịu tiêm chủng đã chết về dịch. Đã thế, Pha còn bị “làng” bắt vạ vì cho rằng anh “hỗn xược với thần” để làng bị dịch! Đứa con của anh cũng chết nốt, chỉ còn mình anh trơ trọi, túng đói…
Bước đường cùng
Tác giả: Nguyễn Công Hoan
Biên tập Ebook: https://sachmoi.net
Ebook thực hiện dành cho những bạn chưa có điều kiện mua sách.
Nếu bạn có khả năng hãy mua sách gốc để ủng hộ tác giả, người dịch và Nhà Xuất Bản
Mục lục
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 1
Pha nằm trên phản nhà ngoài ,một tay vắt ngang trán ,một tay cầm cái quạt mo,thỉnh thoảngđập phành phạch xuống chiếu.Anh không nực nhưng phải phẩyluôn như thế ,đểđánh tiếng rằng mình vẫn còn thức.
Làm lụng quần quật suốt ngàyở ngòaiđồng ,Pha mệt lắm.Mọi tối ,vào lúc này ,anhđươngđánh một giấc ngon ,nhưng hôm nay vì bận rộn ,nên anh có sứcđể nghe ngóng và chờđợi.Vàđể lo lắng nửa ,vợ anhđương dở dạđẻ.
Phải, anh không lo saođược.Ngày năm kia cái hôm vợở cữ ,con bé dại ,Phađã một phen chí khổ.Vìđẻ con so ,nên chịđauđớn quần,quằn quại hàng mấy giờđồng hồ.Rồiđến khi cuốn queo ,chị không chịu nổi,cứ réo mãi tên chồng lên mà chửi ,những là mày làm khổ bà.Bà trùm Sủng,một bà tắm ,trong ba mươi năm nay ,đã đỡ cho gần khắp người hàng tổng ,hôm ấy cũng sợ mê,giục anh phải lập tức trèo qua nóc nhà ,rồi lại lội ao ,từ bờ nọ sang bờ kia ,tuy trời rét như cắt ruột.
Bây giờ Pha nghĩ lại việc ấy mà còn rùng mình ,sợ như người phải đi sứ.
Bởi vậy ,từ lúc bà trùm đến,mỗi khi nghe tiếng bà giục vợ rặn ,và chị ấy ì ặch thở như người sắp tắt hơi ,anh lại thương vợ và lo cho mình.mãi vẫn vơ nghĩ bao nhiêu ,Pha cảm cảnh trơ trọi bấy nhiêu.
Thực vậy ,ba anh em ruột của Pha : Quấy thì chết,Quậy thì đi làm ăn ở trên mỏ Thái Nguyên,Hòa thì cữ tháng chạp năm ngoái,sau hồi đói kém ,đi bạt tận đâu đâu ,chẳng nhắn tin về.Anh vẫn tưởng hắn ra ngoài tỉnh, nhờ ông bát Hương là chú họ ,vì ông này buôn bán giàu có.Nhưng không phải.Chị ruột anh ,chị Sáo ,nhờ trời được phong lưu ,nhưng lại lấy chồng xa.Pha hơn anh em được cái vợ có vốn đi chợ.Gánh hàng xén đang giá bộ ba chục đồng ấy ,đã cung cấp cho hai miệng đủ ăn ,không phải chạy ngược chạy xuôi ,và chỗ tám sào ruộng của cha mẹ chia cho ,không đến nỗi chết non
chết yểu.
Nhà Pha ở vào đầu sớm Chũm,làng An Đạo ,làm trong miếng đất thiên thẹo ,rộng độ mươi bước.Đất ấy của ông bà nhạc cho vợ chồng anh mới cười.Từ khi ăn riêng ,anh mới cố dúm lấy một cái nhà ,thôi thì để che mưa ,che nắng ,đỡ mang tiếng là có đất mà đi ở nhờ người khác.
Nhà ấy cũng như phần nhiều nhà trong làng chúng ta ,nó là 2 cái mái lợp tranh,hờ hững úp trên những bức vách thấp lè tè và mỏng rinh rính.Nó có hai gian ngoài và một gian buồng ,mà đầu nhà và dưới có rãnh nước đen đặc và nổi váng ,dùng làm chổ đun nấu.Ánh sáng đáng lẽ được đường hòang lọt vào trong bằng cả một khỏang rộng không gian.Song ,từ sáng đến chiều thẳm ,người thì đi chợ người thì ra đồng ,nên ngay từ lúc mặt trời còn lắp ló ,sau bụi tre,cái liếp dùng làm cửa phải hạ xuống.Cũng bởi lẽ ấy hai vợ chồng ,chẳng ai có lúc nào rỗi được ở nhà mà chăm non quét tước cả.
Nhà này tuy mới làm được có hai năm ,nhưng thì giờ ấy cũng đủ nhiều cho nó phải làm đúng bổn phận với chu quá lãnh đạm của nó.Cho nên đã lâu nay ,cái nhà ấy lấn cả ra ngoài cái giới hạn của công dụng.
Mái tranhđầy mạng nhện rủ lủng lẳng xuống hàng tràng ,là một chỗ hứng rấtđược nhiều nước mưa,và tiện thể cho chảy vào nhà tong tỏng.Từ dưới cái mái ghẻ lỡ ấy đến mặt phản ồm yếu , là một kho to tát để giữ khư khư lấy một thứ hơi vừa ẩm vừa hôi ,một công trình trộn lẫn rất ít công phu của các thức ăn ,để mặc , để dùng,để ở.Dưới gằm phản tối tăm là ací trại muỗi ,chỉ chờ lúc có người là thả đội quân du kích.Mắt nền là cái nền rât tốt ,đầy xanh rêu ,có điểm từng đống mùn mọt hung hung.Dưới tầng đất là chổ ở rất bình tỉnh của những gia đình đủ các thứ chuột to nhỏ ,tha hồ mà sinh năm đẻ bảy.Và khắp cả ,từ trên xuống dưới ,từ trong ra ngoài ,từ phải sang trái,nhà ấy lại cà cái hủ ,đặt quyền sự nhốt vi trùng các chứng bệnh.Xung quanh hũ ,ngay khi chủ hạ liếp xuống để đi vắng đã hiện ra hàng trăn …
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.