
Người ta nói rằng cờ vua được sinh ra trong đổ máu. Truyền
thuyết kể lại khi trò chơi này lần đầu tiên được ra mắt trước triều
đình, nhà vua quyết định thưởng cho người phát minh vô danh của
nó bằng cách đáp ứng bất cứ sở nguyện nào của ông ta. Phần
thưởng nhà phát minh thỉnh cầu có vẻ thật khiêm nhường: tổng số
lượng gạo gộp lại khi đặt một hạt gạo lên ô đầu tiên trong số 64 ô
của bàn cờ, rồi hai hạt lên ô thứ hai, bốn hạt lên ô thứ ba, cứ như
thế.
Thoạt đầu, nhà vua vui vẻ đồng ý, song đến khi nhận ra tất cả
các kho lương vựa lúa trong vương quốc của mình, hay có khi cả
thế gian, cũng không thể cung ứng đủ lượng gạo như thế, ông ta
thấy tốt hơn nên giải thoát cho mình khỏi thế khó bằng cách cho
chém đầu người phát minh khốn khổ.
Truyền thuyết không nhắc tới chuyện nhà vua sau đó còn phải trả
cái giá đắt hơn, ông ta bị trò chơi mới mê hoặc tới mức mất trí. Hóa
ra chỉ có sự tham lam của chính trò chơi ấy mới bì kịp lòng tham
của người phát minh trong truyền thuyết.
Các báo ra hôm nay thuật lại cái chết của một người đàn ông tại
một ngôi làng nằm cách Vienna không xa. Hôm qua, sáng Chủ nhật,
một người có tên Dieter Frisch chết vì bị bắn. Báo cáo pháp y cho
biết thời gian tử vong là khoảng 4 giờ sáng, kết quả của một phát
đạn súng ngắn ở cự ly rất gần, viên đạn xuyên qua vòm họng và vọt
ra qua thùy chẩm.
Bài tường thuật trên báo đi kèm một bức ảnh mới chụp gần đây
của người chết, cho thấy ông ta đang thư thái ngoài khu sân vườn
ngôi biệt thự của mình như một điền chủ miền quê vừa trở về sau
cuốc đi dạo thường ngày. Mặc đồ vải lanh sáng màu, ngồi duỗi trên
chiếc ghế đan bằng liễu gai, vẻ như ông ta đang chìa bàn tay ra
vuốt ve một trong hai con chó cuộn tròn dưới chân. Tôi đã xem bức
ảnh đó và thấy thật khó nhận ra khuôn mặt, vì nó bị chìm dưới bóng
cái vành một món đội đầu trông giống mũ Panama nhẹ. Chẳng lẽ
diện mạo của một con người chỉ đơn thuần là tổng hòa của hình
khối và trọng lượng, là những đường nét của một cấu trúc cơ thịt?
Hay còn có thứ gì khác lâu bền hơn, nằm bất biến dưới những lớp
thời gian tàn nhẫn? Ẩn dưới cái tên và diện mạo đó có khi nào là
người tôi quen biết? Chỉ sau một hồi tập trung, những nét mặt đuợc
luu giữ thật sâu trong trí nhớ tôi lại hiện lên, nhu một tấm hình trong
suốt áp chồng lên khuôn mặt đã bị thời gian bào mòn song trông
vẫn còn trẻ một cách ngoan cường đó.
Các hàng tít nói nhiều tới sự ra đi của “nhân vật xuất chúng” này,
song không hề nói xem chuyện này xảy ra như thế nào. Dưới sức
ép từ gia đình nạn nhân, kiên quyết bác bỏ giả thuyết tự sát, gần
nhu tất cả các tờ báo đều nhắc đến một “tai nạn”, “sự cố” hay cái
chết trong “tình huống khó hiểu”. Cho dù bằng chứng có là gì đi
nữa, nó cũng trở nên vô giá trị khi thiếu vắng một động cơ hợp lý.
Tất cả những ai từng biết ông ta dường như đều sẵn sàng thề rằng
ông ta hoàn toàn không có bất cứ lý do nào để tự kết liễu đời mình.
Ông ta chưa bao giờ bị trầm cảm hay tỏ ra chán đời. Lần kiểm tra
cuối cùng, mới gần đây, cho thấy sức khỏe ông ta hoàn toàn bình
thường, và ông ta có phom dáng đáng để thèm muốn: ở tuổi sáu
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.