Tập Du Ký Mới Và Kỳ Thú Về Vương Quốc Đàng Ngoài

JEAN-BAPTISTE TAVERNIER

TẬP DU KÝ MỚI VÀ KỲ THÚ

VỀ VƯƠNG QUỐC ĐÀNG NGOÀI

Người dịch: LÊ TƯ LÀNH

Người hiệu đính: NGUYỄN THỪA HỶ

NHÀ XUẤT BẢN THẾ GIỚI

HÀ NỘI - 2005

THƯA CÙNG BẠN ĐỌC

Tháng Ba năm 1965, trong bản “Đề cương xây dựng

Phòng Tư liệu Khoa Lịch sử” Giáo sư Sử học, Nhà giáo Nhân dân Hà Văn Tấn khi đó mới 28 tuổi viết: “Việc xây

dựng tư liệu Khoa Lịch sử không phải chỉ cần thiết cho

việc nghiên cứu và giảng dạy của cán bộ mà còn cần thiết

cho việc học tập và nghiên cứu của sinh viên, đặc biệt là

đối với sinh viên các năm trên khi họ cần tìm tài liệu làm

khoá luận hay luận văn”. Giáo sư nhấn mạnh: “một Phòng

Tư liệu tốt biểu hiện trình độ khoa học của chúng ta”. Giáo

sư cũng đã chỉ ra hai nhiệm vụ cơ bản của những người

làm công tác thông tin, tư liệu là không chỉ bảo quản tốt

nguồn tài liệu hiện có mà còn phải không ngừng làm tăng thêm nhiều tài liệu, làm cho Phòng tư liệu trở nên có giá

trị. Khoa Lịch sử phải coi công tác tư liệu là một công

việc chuyên môn và việc không ngừng xây dựng nguồn sử

liệu là trách nhiệm chung của toàn thể cán bộ, giảng viên

trong Khoa.

Từ ngày GS. Hà Văn Tấn viết bản Đề cương đầy nhiệt

huyết đó đến nay đã 40 năm và sang Thu năm Bính Tuất

(2006), Khoa Lịch sử - Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội

(nay là Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn,

Đại học Quốc gia Hà Nội) sẽ trọn nửa thế kỷ xây dựng và

phát triển.

5

TẬP DU KÝ MỚI VÀ KỲ THÚ VỀ VƯƠNG QUỐC ĐÀNG NGOÀI

Trên dặm đường dài đó, nhờ có công sức của biết bao

Nhà giáo, cán bộ, công chức... Khoa Lịch sử đã không ngừng

trưởng thành và trở thành một trung tâm đào tạo, nghiên cứu Sử học lớn của đất nước. Nhiều công trình khoa học, chuyên

khảo của đội ngũ các nhà khoa học trong Khoa không chỉ

thể hiện cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu mới mà

còn được xã hội và các học giả, nhà nghiên cứu trong nước,

quốc tế thừa nhận về giá trị khoa học. Các công trình đó là

sự tâm huyết với nghề, là tài năng, tinh thần lao động miệt

mài nhưng đồng thời cũng là kết quả của một quá trình khảo

cứu công phu, nghiêm túc dựa trên những cứ liệu khoa học

vững vàng, tin cậy.

Ngay sau khi Khoa Lịch sử được thành lập năm 1956, các Giáo sư Trần Văn Giàu, Đào Duy Anh... đã rất coi trọng vai

trò của công tác sử liệu trong nghiên cứu. Trong những năm

tháng chiến tranh ác liệt nhất, Khoa Lịch sử phải đi sơ tán ở

nhiều địa phương, nhưng trong bất cứ hoàn cảnh nào các nguồn tư liệu quý của Khoa vẫn được lưu giữ cẩn trọng, chu

đáo và phục vụ tích cực cho công việc nghiên cứu, giảng

dạy, học tập của thầy và trò. Đến nay, Phòng Tư liệu Khoa

Lịch sử đã có trên 10.000 đầu tài liệu bao gồm các sách chuyên khảo; luận văn, luận án của nhiều thế hệ sinh viên,

nghiên cứu sinh; các tạp chí chuyên ngành, tư liệu lịch sử địa phương, dòng họ, các công trình khoa học, báo cáo điều tra

điền dã... phục vụ cho hoạt động khoa học của tám Bộ môn

đồng thời là tám ngành đào tạo và hai Trung tâm nghiên cứu

của Khoa. Trong các nguồn tư liệu đó, cùng với những sưu

tập đáng kể về Hoa Kỳ học, Nhật Bản học và Đông Nam Á

học, các pho sách cổ về lịch sử, văn hoá Việt Nam, lịch sử

Trung Hoa và các tập nhật ký, du ký của người phương Tây

viết về Việt Nam cũng như các quốc gia trong khu vực là

những nguồn sử liệu hết sức giá trị. Một bộ phận trong các

6