Liên hệ: 0912 699 269  Đăng nhập  Đăng ký

Nguyễn Du - Trên Đường Gió Bụi - Hoàng Khôi

Cuộc đời Nguyễn Du có nhiều chỗ “mờ”! Mười năm gió bụi là cả một khoảng thời gian dài Nguyễn Du ở Thái Bình làm gì, hay còn đi đâu nữa? Nguyễn Du có chống Tây Sơn không và chống như thế nào? Mối tình Nguyễn Du với Hồ Xuân Hương kéo dài ba năm là lúc ông ở độ tuổi bao nhiêu? Nguyễn Du theo Gia Long có phải là tự nguyện? Rồi Truyện Kiều sáng tác ở thời điểm nào? Tại sao nhiều bài thơ chữ Hán của Nguyễn Du viết về cảnh vật, con người Trung Hoa lại không trùng với con đường mà ông đi sứ?... Tất cả những điều đó, các nhà nghiên cứu đều đang gắng sức giải mã. Cũng đã có những giả thiết, những đoán định hợp lý, hợp tình, song vẫn cần những chứng cứ chính xác để tìm sự đồng thuận cao. Nhưng không phải vì thế mà người ta bớt yêu Nguyễn Du, bớt yêu Truyện Kiều, bớt yêu Văn tế thập loại chúng sinh và hàng trăm bài thơ, bài văn của Nguyễn Du bằng chữ Nôm, chữ Hán. Trái lại, các công trình nghiên cứu Nguyễn Du và tác phẩm của ông càng ngày càng thu hút giới nghiên cứu trong và ngoài nước. Người Mỹ, người Anh, người Pháp, người Nga, người Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ… đều có những tổ chức, những chuyên gia nghiên cứu Nguyễn Du và Truyện Kiều. Người Việt hải ngoại hướng tới quê hương cũng tiếp cận Nguyễn Du và tác phẩm của ông không ít. Ở trong nước, di tích Tiên Điền, quê hương Nguyễn Du được xem là di tích cấp đặc biệt của quốc gia. Đặc biệt năm 2011, một tổ chức nghiên cứu Truyện Kiều của các nhà khoa học và những người yêu mến Nguyễn Du, yêu mến Truyện Kiều được thành lập, gọi là Hội Kiều học Việt Nam. Tất cả những điều ấy cho thấy Nguyễn Du và Truyện Kiều luôn là một ma lực, hấp dẫn. Đặc biệt Truyện Kiều được phổ biến, quảng bá bằng rất nhiều hình thức, phương thức từ bác học đến dân gian. Sinh hoạt về Kiều là một sinh hoạt văn hóa và Nguyễn Du là một danh nhân văn hóa. Trong khi chờ để bổ sung một niên biểu chuẩn xác về Nguyễn Du, đã có những nhà văn thả trí tưởng tượng để tái hiện hình ảnh Nguyễn Du, đắp thịt, đắp da cho nhân vật mà mình yêu mến với mong muốn bè bạn cảm thông hơn về số phận, về nhân cách, về tâm hồn của một con người, một thi nhân nổi tiếng. Sự thực, người dựng chuyện về Nguyễn Du không nhiều. Ngoài một đôi mẩu giai thoại được loan truyền, chuyện về danh nhân Nguyễn Du chỉ mới có cuốn Ba trăm năm lẻ của Vũ Ngọc Khánh xuất bản năm 1988 và cuốn Nguyễn Du của Nguyễn Thế Quang xuất bản năm 2010. Cả hai cuốn trên đều nói rất sơ lược, thậm chí không nhắc tới khoảng thời gian mười năm Nguyễn Du lưu lạc. Là người đi sau, chúng tôi may mắn được tiếp xúc với nhiều công trình nghiên cứu và phát hiện mới, có điều kiện gặp gỡ và học hỏi nhiều nhà khoa học, nhiều chuyên gia ở Hội Kiều học Việt Nam, cùng với mong muốn được góp một chút gì cho quê hương Nghi Xuân của mình, nên mạnh dạn dựng một Nguyễn Du theo cách mình hiểu. Nhà viết tiểu thuyết lịch sử lừng danh người Pháp, Alexandre Dumas từng khẳng định: Lịch sử chỉ là chiếc đinh để tôi treo bức tranh của mình. Tôi rất đồng tình với quan niệm này nên đã đặt nhân vật của mình với những thăng trầm lịch sử, đặt nhân vật của mình trong tương quan với những con người có thực cùng thời, chiếu ứng với những bài thơ của chính nhân vật viết ra rồi dựng lên một khung cảnh tôi cho là hợp lý. Truyện được dựng trên tinh thần như thế và tác giả chỉ tái hiện nhân vật Nguyễn Du trong khoảng thời gian từ thơ ấu đến ngoài tuổi 30 (khoảng năm 1793). Tôi cho rằng Nguyễn Du không chỉ có mười năm gió bụi mà cả cuộc đời ông sau trước đều trong cõi phong trần. Cuốn sách này được viết để bày tỏ tình yêu của tôi với quê hương và văn hào Nguyễn Du, để góp tiếng nói của một thành viên Hội Kiều học chào mừng ngày kỷ niệm 250 năm sinh của ông và cũng để nhớ tới thân phụ tôi, người đã nhiều năm gắn bó với Nguyễn Du và Truyện Kiều. Tôi xin cảm ơn những người thầy, những bạn bè đã gián tiếp gợi ý cho tôi qua các công trình mà tôi được tham khảo. HOÀNG KHÔI *** Cuốn sách Đoạn Trường Đoàn Nguyễn Tuấn chỉ tập bản thảo viết tay Đoạn trường tân thanh của Nguyễn Du đang đặt ngay ngắn trên án sách của chú em và hỏi: -Hai chữ “Bất uất” ghi ngoài bìa sách liệu có ăn nhập gì với câu chuyện của chú đang viết ra? Nguyễn Du giãi bày: -Ở cuối sách, em chỉ mong mua vui cũng được một vài trống canh nhưng bác biết đấy, thế nào trong truyện chẳng gửi gắm ít nhiều tâm sự. Hẳn sẽ có người chê, người cười! Vậy nên dẫn ra ngoài bìa hai chữ của cụ Khổng. Cụ dạy nhân tri bất uất, bất diệc quân tử hồ (người khác không hiểu tôi, tôi cũng không oán hận). Em viết vậy là để cho rộng đường dư luận, mong sao được nhiều người mặc sức khen, chê. -Chú quả là người rộng lượng và lo xa. Truyện này rất lôi cuốn! Anh nghĩ nếu sách này được phổ biến rộng ra, thiên hạ sẽ còn nhiều chuyện để bàn. -Đa tạ anh quá khen. Xin được anh chỉ dẫn thêm nữa. -Anh em mình đều là người đọc sách, lại rất hiểu nhau nên anh xin nói thật lòng mình. Cuốn sách của chú không chỉ phê bình trong một vài buổi là đủ. Riêng anh, mấy hôm nay suy ngẫm rất nhiều, lại nhớ lần anh em trò chuyện ở Hà Bắc nên đã mạn phép viết mấy lời đề từ. Chú xem rồi bổ chính nhé! Nguyễn Du trân trọng đón nhận tờ hoa tiên Đoàn Nguyễn Tuấn trao. Bài đề từ chỉ có tám câu bằng chữ Hán rất cô đọng nhưng đúng là một nhận xét tổng quát, chuẩn xác, lại bộc lộ được cảm xúc chân thành. Từ đàn lệ ngữ Duyên các kiều tình Kiến kiếm bất kiến nhân Thần hồ ký hĩ Thái hoa nhường mật Tân khổ vi thùy Thị phong khởi ngữ Diệc lãnh đố ngữ. Tạm dịch: Lời mĩ lệ chốn văn đàn Tả mối tình đáng yêu nơi lầu gác Khác nào kiếm thuật cao siêu thần diệu Chỉ thấy kiếm mà không thấy người Hái hoa để gây mật Đắng cay gian khổ là ai nhỉ? Mà nổi gió nên lời Vậy mà cũng lắm điều đố kỵ lạnh nhạt. ... Mời các bạn đón đọc Nguyễn Du - Trên Đường Gió Bụi của tác giả Hoàng Khôi.

Nguồn: dtv-ebook.com

Xem

Yêu Người Ở Bên Ta - Emily Giffin
The New York times best-selling author Đối với Ellen và Andy, một trăm ngày đầu tiên trong cuộc sống hôn nhân là những ngày hoàn hảo. Nhưng rồi, một buổi chiều định mệnh, lần đầu tiên sau hàng thập kỷ, Ellen tình cờ gặp lại Leo. Leo, người từng biến cuộc đời cô thành địa ngục. Leo, người đã lẳng lặng ra đi, để lại cô với trái tim tan vỡ. Leo giờ đây quay trở về, làm xáo động cuộc sống bình an của Ellen, khiến cô phải đối mặt với sự lựa chọn gai góc cho hạnh phúc của đời mình… Nữ tính mà không sa vào sướt mướt, có chua chát mà không hề độc địa khô khan, một lần nữa Yêu người ở bên ta mang người đọc vào bầu khí quyển ấm áp mang nhãn hiệu Emily Giffin với một giọng văn linh hoạt và các nhân vật đầy cảm xúc. *** “Dành cho bất kỳ ai từng băn khoăn về con đường ngày xưa ta không chọn…” – New York Resident “Jane Austen thời hiện đại.” – The Cincinnati Enquirer “Những miêu tả thú vị, tinh tế và chân thực về tình bạn của phái nữ, về sự phức tạp trong đời sống hôn nhân và tình mẫu tử.” – Atlanta Peach *** Emily Giffin (20/31972) là nhà văn nữ của Mỹ nổi tiếng với dòng tiểu thuyết “Chick Lit”, một dòng tiểu thuyết hiện đại gồm các sáng tác của các tác giả nữ, viết về giới nữ và dành cho giới nữ, bắt đầu từ giữa những năm 90. Emily Giffin đã học trung học tại trường Naperville North ở ngoại ô Chicago, nơi tác giả từng là thành viên của hội viết sáng tạo và là biên tập viên chính cho tờ báo của trường, sau đó tốt nghiệp tại trường đại học Wake Forest University và The University of Virginia. Ngoài Xúc Xắc Tình Yêu, Emily Giffin còn được biết đến với các tiểu thuyết khác như: Khao Khát Của Em, London Ngày Nắng Hạ Và Yêu Người Ở Bên Ta. Emily Giffin tốt nghiệp đại học Wake Forest và trường Luật Virginia. Sau một vài năm làm việc tại hãng luật Manhattan, cô chuyển tới London chuyên tâm vào sự nghiệp sáng tác. Là tác giả của những cuốn tiểu thuyết lãng mạn vô cùng ăn khách, cô hiện sống tại Atlanta cùng chồng và ba con. *** Chiếc xe vượt qua cầu Queensboro trong một khoảng thời gian nhanh kỷ lục, di chuyển ngược những dòng xe cộ ngồn ngộn, hướng về phía ánh đèn rực rỡ của Manhattan. Có một điều gì đó từ trong tốc độ xe, và lối chuyển luồng bừa bãi của người tài xế khiến cho việc tôi rời bỏ khỏi căn hộ của Leo giống như một chuyến tẩu thoát gấp gáp. Một cú ngoặt thình lình để tránh xa thảm họa. Khi ngồi ở giữa ghế sau và chằm chằm nhìn xuyên qua tấm vách chắn ra ngoài cửa trước của xe, tôi cố gắng sắp xếp lại những gì đã diễn ra trong hai tư giờ vừa rồi, và đặc biệt là trong vài phút gần đây, thấm thía sự day dứt đầu tiên vì nỗi tiếc nuối khi bước qua ranh giới thể xác trắng đen đó. Tôi đã không thể tin được rằng tôi lừa dối chồng tôi - lừa dối Andy. Với cách tự mỉa mai bản thân, tôi nhủ thầm có lẽ tôi đã cần phải hôn Leo để thật sự đẩy anh ấy ra đi - và xua đuổi ý nghĩ rằng sống trong cuộc hôn nhân của tôi là bất kỳ kiểu sắp đặt nào, hay việc tôi ở bên Andy là một điều mặc định. Sau cùng, chẳng phải việc sắp đặt có nghĩa là không có sự lựa chọn nào khác? Có nghĩa là nhận lấy một cái gì đó bởi vì nó còn tốt hơn là không có gì? Tôi cuối cùng cũng có một sự lựa chọn thật sự. Và tôi đã chọn. Sự sáng rõ này được theo sau bởi một chớp thoáng nhận biết khác, khi tôi hiểu rằng trong một khoảng thời gian lâu hết mức, tôi đã nhìn nhận Andy hoàn hảo, cuộc sống vợ chồng của chúng tôi thật hoàn hảo. Và theo một vài cách lạ lùng, ngay khi Leo trở lại trong cuộc đời tôi, con đường trải gạch vàng này bắt đầu giống như một sự sắp đặt. Sắp đặt cho sự tuyệt đối, cho tất cả những gì mà ai cũng nghĩ rằng mình muốn có. Một gia đình êm ấm. Một ngôi nhà lộng lẫy. Sự giàu sang. Những điều đó dường như đã làm suy giảm cảm xúc trong tôi, bởi vì chắc chắn là tôi không thể thật sự yêu Andy trên tất cả những dấu cộng tuyệt vời trong danh mục những thứ thuộc về anh. Trong tiềm thức tôi nghĩ tôi đã tin là mọi xúc cảm mà tôi có với con người đậm màu, khó khăn và xa cách của Leo phải hợp lý hơn. Giai điệu hỗn loạn của những bản tình ca buồn. ... Mời các bạn đón đọc Yêu Người Ở Bên Ta của tác giả Emily Giffin.
Xứ Ngáp Vặt - ​Azit Nexin
Azit Nexin là nhà văn trào phúng nổi tiếng của đất nước Thổ Nhĩ Kỳ. Những chi tiết nhỏ nhặt trong cuộc sống như chuyện uống trà, cưới hỏi, vệ sinh ăn uống... qua con mắt của Nexin đều mang một ý nghĩa hài hước và thú vị bởi ông luôn có những liên tưởng hết sức độc đáo, sáng tạo. Những châm biếm đả kích của ông lại rất tế nhị mà sâu sắc, khiến người đọc cười đó mà cũng không khỏi suy ngẫm.  Những truyện ngắn trào phúng đặc sắc nhất của Azit Nexin đã được chọn lọc tập hợp trong bộ truyện "Azitnexin", hi vọng bộ sách sẽ đem lại cho các bạn những phút cười sảng khoái. Tập truyện cườiXứ Ngáp Vặt gồm có; Đừng bắt trẻ em khóc! Dàn nhạc một người Không phải việc của tôi Tiệc mừng lắp nồi supde Những trục trặc của kỹ thuật Giá như không có ruồi! Nhỏ và đẹp Hãy cắt cho tôi miếng đất 78 xăng ti mét Đứa con nhỏ Một tháng lương Người đàn ông phương đông Rõ là thời buổi bây giờ... Chuyện nọ xọ chuyện kia... Chát - chát - bùm!... Đoán tính cách qua nét chữ Xếp hàng Không được ba hoa Phụ nữ và công việc xã hội Một vụ khiêu khích Vệ sĩ Cấm dân chủ Làm thế nào viết được một bài báo Cách tìm thủ phạm Kiểm kê mũ Truyện tươi mát Đức vua do quạ bầu Miếng sắt tây gỉ trong quốc khố Báu vật làm từ máu người Xứ ngáp vặt Ngài bò đực và ngài Acmét Đức vua không nhận ra mình Hỡi đồng bào! Hãy ra sức chống đỡ Chuyện về một người La Mã cổ Nhà tiên tri Isút và hai người *** Tôi biết rằng đầu đề truyện ngắn này dễ gây cho bạn đọc tò mò, tựa như bạn vô tình nhìn thấy một người phụ nữ ở bên nhà đối diện thay quần áo mà quên không kéo rèm che cửa sổ. Tuy nhiên, nội dung truyện ngắn này không hoàn toàn như vậy. Mới chớm sang mùa xuân, viên thư ký tờ Tạp chí của chúng tôi đã bảo tôi: - Này anh, đã sang tháng năm rồi, anh hãy viết cho một truyện ngắn thật tươi mát vào. - Được tôi, - tôi trả lời không một chút lăn tăn nhưng rồi thầm nghĩ: thế nào là một "truyện ngắn tươi mát", tôi đâu đã rõ. Một tuần sao viên thư ký giục tôi: - Anh đã viết xong truyện ngắn ấy chưa? - Ôi, tôi quên mất. Tuần tới thế nào tôi cũng sẽ viết, - tôi trả lời. Sau đó tôi lại quên vài tuần nữa thế là tháng năm trôi qua. Sang tháng sáu viên thư ký lại giục tôi. - Thế nào anh bạn, cái truyện ngắn tươi mát của anh đâu rồi. - Dễ thôi, - tôi trả lời, - tôi sẽ viết. Tôi nói "dễ thôi" là để anh ta không đoán ra rằng, tôi không có một chút khái niệm nào về một truyện ngắn tươi mát. Đúng ra là không dễ một chút nào... Đến giữa tháng sáu, viên thư ký không còn nói giọng đùa đùa nữa, mà bực tức thực sự: - Mùa hè sắp qua rồi mà anh chỉ hứa suông mãi, không thấy truyện đâu. Cứ như anh thì tạp chí "chết cháy" lâu rồi. - Ôi, lo gì bạn ơi, phía trước còn những bốn tháng mùa hè cơ mà. Tôi sẽ viết. Trong khi trò chuyện, tôi cố gắng không tỏ ra lo lắng chút nào. Nhưng thực ra tôi chúa ghét những loại chuyện khêu gợi rẻ tiền, và hơn thế nữa, tôi cũng chẳng hiểu loại chuyện đó phải viết như thế nào. Tôi vẫn nói đại loại thế này: - Viết một truyện ngắn khêu gợi chẳng có gì phức tạp cả. Nhà văn nào cũng có thể "múa" bút được cả chục truyện mỗi ngày. Hay là tôi sẽ biến chuyện tươi mát nào đó thành truyện hài hước theo kiểu của tôi. Xin thưa với bạn rằng. Đề tài xã hội là đề tài hài hước nhất, đứng vị trí thứ hai sau nó là chính cái đề tài về chuyện... ấy đấy. Toà soạn cũng tán thành với những ý kiến của tôi, bởi họ không muốn tôi coi họ là những kẻ vô học, nhưng họ vẫn nói: - Thì đã đành anh vẫn viết chuyện hài hước rồi, nhưng lần này cứ viết cho chúng tôi cả những chuyện tươi mát giật gân nữa đi. ... Mời các bạn đón đọc Xứ Ngáp Vặt của tác giả ​Azit Nexin.
Xin ch-ào-ào! - ​Azit Nexin
Azit Nexin là nhà văn trào phúng nổi tiếng của đất nước Thổ Nhĩ Kỳ. Những chi tiết nhỏ nhặt trong cuộc sống như chuyện uống trà, cưới hỏi, vệ sinh ăn uống... qua con mắt của Nexin đều mang một ý nghĩa hài hước và thú vị bởi ông luôn có những liên tưởng hết sức độc đáo, sáng tạo. Những châm biếm đả kích của ông lại rất tế nhị mà sâu sắc, khiến người đọc cười đó mà cũng không khỏi suy ngẫm.  Những truyện ngắn trào phúng đặc sắc nhất của Azit Nexin đã được chọn lọc tập hợp trong bộ truyện "Azitnexin", hi vọng bộ sách sẽ đem lại cho các bạn những phút cười sảng khoái. Tập truyện cười Xin ch-ào-ào! gồm có; Mọi chuyện bắt đầu từ đôi tất Cấm Ôi, thương thay giống con lừa chúng tôi Đây là cái gì? Tại sao nước ta chậm phát triển? Cho một cốc chè đặc nhé! Chiếc đèn chùm năm vòi Chúng ta không thể nên người Những nhà tài chính cự phách Tìm được chỗ của mình Chuyện trong quán rượu Người thợ cả Murát Xin ch-a-à-o! Quan hệ hữu nghị Con nhện tám chân Chờ kiệt tác Tờ báo đã bị đóng cửa như thế nào? Quy định cho những người bán chả rong Chả lẽ bên nước các ông thiếu lừa. Tại sao ngài Rưphát bị ngứa? Nghĩa vụ trước tổ quốc *** Cả nhà tù bỗng xôn xao hẳn lên trước một tin sốt dẻo. - Này, Icxan Vazơlin đang có mặt ở đây! - Không có lẽ... Tôi mà nói dối, tôi chết. - Hắn hối cải rồi cơ mà? - Hắn mở quán cà phê làm ăn lương thiện cơ mà? - Đã mười năm nay hắn có bị tù tội gì đâu? - Tớ không tin, cậu nói dối. - Bạn ơi, mình nói dối làm gì. Chính mắt mình nhìn thấy người ta giải hắn đến từ Aidli, trên toa tàu bưu điện mà. Đêm qua về đến đây, tắm rửa xong hắn được đưa về giam ở buồng cách ly. - Cũng phải thế thôi! Lâu quá, chắc hắn quên đường đến đây, nên người ta phải tóm cổ hắn lôi đến với chúng ta. - Thế Icxan Vazơlin là ai vậy? ... Mời các bạn đón đọc Xin ch-ào-ào! của tác giả ​Azit Nexin.
Leo Lên và Tụt Xuống - Azit Nexin
Azit Nexin là nhà văn trào phúng nổi tiếng của đất nước Thổ Nhĩ Kỳ. Những chi tiết nhỏ nhặt trong cuộc sống như chuyện uống trà, cưới hỏi, vệ sinh ăn uống... qua con mắt của Nexin đều mang một ý nghĩa hài hước và thú vị bởi ông luôn có những liên tưởng hết sức độc đáo, sáng tạo. Những châm biếm đả kích của ông lại rất tế nhị mà sâu sắc, khiến người đọc cười đó mà cũng không khỏi suy ngẫm.  Những truyện ngắn trào phúng đặc sắc nhất của Azit Nexin đã được chọn lọc tập hợp trong bộ truyện "Azitnexin", hi vọng bộ sách sẽ đem lại cho các bạn những phút cười sảng khoái. Tập truyện cười Leo Lên và Tụt Xuống gồm có: Con chó và đoàn tàu Hỡi các con, Hãy khôn lớn thành người! Chú lừa nhận huy chương Tiếng đàn tam bura Giải sầu chủ nhật Chúng tôi muốn nuôi người ở Tại sao mèo chạy cụp đuôi Bà chủ Cái kính Quê hương đất nước muôn năm! Bí quyết của lòng ngoan đạo Điệp viên OX-13 Hội cứu vớt gia đình Hét thật to vào! Một đêm khủng khiếp Bức thư gửi người ngồi trong ghế bành Leo lên và tụt xuống Chúng tôi đã chịu đựng gian khổ như thế nào? Đồng hồ của ông mấy giờ rồi ạ? Trả tiền sợ Chế độ bầu cử đại cử tri Tôi đã nói chuyện với Atachúc Nhiệm vụ quan trọng Một trăm lia tiền thưởng Người chồng của bà Aiten Những bức thư từ thế giới bên kia Người lính da đen *** Tôi cho rằng, tấm ảnh này được cắt từ báo, anh cũng nhìn thấy: người lính da đen bị thương, có súng tự động trong tay, chưa kịp bắn, dưới hoả lực mạnh mẽ đang tìm chỗ che chắn, ẩn nấp, cứu tính mạng. Người con trai da đen Châu Phi đã đến đây giao chiến chống lại trên mặt đất và trong không gian, chàng trai cao lớn và khoẻ mạnh, với bộ mặt dễ mến, trông có vẻ bé bỏng đáng thương. Bây giờ bộ mặt đó nhăn nhó, méo mó vì sợ hãi và đau đớn. Khi nhìn vào tấm ảnh, tôi như nghe thấy tiếng gào thét vô vọng. Có thể ngày trước người lính da đen bất hạnh chưa biết tên nước này, không có khái niệm nước đó ở đâu. Người ta đã gửi anh đến đây, để bắn giết những người Việt Nam đang vùng dậy bảo vệ tổ quốc và nền độc lập của mình. Tôi nhìn vào tấm ảnh người lính. Anh tươi tỉnh, đứng thẳng người, tôi muốn hỏi: - Cậu đã để quên gì ở đây? Đến đây làm gì? - Bảo vệ nền tự do, giải phóng... Phải, người ta đã nói như vậy với thanh niên da đen này từ Châu Phi. Tôi đã thấy vài người Việt Nam, cả Nam và Bắc, từ mặt trận, đến hội nghị Hoà Bình thế giới... Dáng vẻ hiền dịu mảnh khảnh. Tiếng cười giòn tan. Những ngón tay họ mềm dịu, mảnh mai. Tôi hình dung, những bàn tay này ném lựu đạn, bóp cò súng ra sao. Đúng, những bàn tay này đã góp phần bảo vệ tổ quốc của mình. Khởi sự xâm lược của ai? Của những người lính da đen Châu Phi như thế đó. Có lẽ, người ta đã nói với người da đen Châu Phi, rằng người Việt Nam gồm phụ nữ, trẻ nhỏ, các cụ già là kẻ thù chính của tự do trên trái đất. Người lính da đen, cậu đến đây bảo vệ sự tự do nào? Phải chăng không là sự tự do ở Châu Phi, do những người hạ đẳng bảo vệ? Người lính da đen bị găm lỗ chỗ những viên đạn chì, quằn quại đau đớn. Máu chảy khắp người. Đất Việt Nam thấm máu này, từ người lính quân đội nước ngoài chảy xuống. Anh nghĩ thoáng qua chăng, vì cái gì anh chết? Vì cái gì nào? - Vì tự do ư! ... Mời các bạn đón đọc Leo Lên và Tụt Xuống của tác giả Azit Nexin.