0912 699 269

Công ty phần mềm ứng dụng Hà Nội - HanoiSoft

Thư viện cộng đồng

Liên hệ: 0912 699 269  Đăng nhập  Đăng ký

Ngôn Ngữ và Ý Thức

Đây là bản in lần thứ ba được chờ đợi từ lâu về tuyển tập các bài viết của Chomsky về ngôn ngữ và ý thức. Sáu chương đầu, được công bố vào những năm 1960, tạo nền tảng cho lí thuyết ngôn ngữ. Lần in mới này bổ sung vào một chương nữa và một lời tựa mới, đưa cách tiếp cận có ảnh hưởng của Chomsky vào thế kỷ mới. Chương 1 - 6 trình bày công trình của Chomsky về bản chất và thụ đắc ngôn ngữ như là một hệ thống sinh học được thiên phú về di truyền (ngữ pháp phổ niệm), thông qua các quy tắc và nguyên tắc của nó chúng ta thụ đắc kiến thức nội hiện (I-language). Hơn 50 năm qua, khung lí thuyết này đã châm ngòi cho sự bùng nổ và nghiên cứu trong một phạm vị rộng lớn các ngôn ngữ, và đã thu được những vấn đề lí thuyết quan trọng. Chương cuối cùng trở lại những vấn đề chủ chốt, tổng quan lại cách tiếp cận "ngôn ngữ học sinh học" đã dẫn đường cho công trình của Chomsky từ những khởi nguồn của nó cho đến nay, đưa ra một số thách thức mới gây phấn khích cho việc nghiên cứu ngôn ngữ và ý thức. NOAM CHOMSKY là Giáo sư Ngôn ngữ học ở Viện Công nghệ Massachusetts. Ông là tác giả của nhiều cuốn sách : Những chân trời mới trong nghiên cứu ngôn ngữ và ý thức (New Horizons in the Studies of Language and Minds) (Cambridge University Press, 2000) và Về tự nhiên và ngôn ngữ (On Nature and Language) (Cambridge University Press, 2002).   Noam Chomsky được The New York Times bình chọn là tri thức gia quan trọng nhất hiện đang còn sống. Ông đã mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới về ngôn ngữ và theo ông, ngôn ngữ chính là một chiếc chìa khóa để mở ra cánh cửa đi tới bản chất con người. Ông không chỉ là một nhà ngôn ngữ học mà còn là một nhà phê bình chính trị, sử gia, triết gia đồng thời dấn thân vào hoạt động xã hội một cách chừng mực. Bài phỏng vấn dưới đây được thực hiện bởi Wiktor Osiatynski vào năm 1984 về chủ đề Ngôn ngữ và Văn hóa. BookHunter xin giới thiệu với bạn đọc để chúng ta hiểu rõ thêm góc nhìn của Noam Chomsky về bản chất con người thông qua ngôn ngữ học.   *** Hỏi:  Ngài đưa ra một cách tiếp cận nhân học đối với ngôn ngữ.  Ngài cho rằng ngôn ngữ có thể góp phần giải mã các vẫn đề mang tính triết học trong tự nhiên lẫn văn hóa của nhân loại? Chomsky: Tôi cảm thấy là sự tồn tại của loài người hay bất kỳ sinh vật phức tạp nào đều có một hệ thống các cấu trúc nhận thức, thứ phát triển theo theo sự phát triển về mặt thể chất. Nó thuộc về đặc điểm cơ bản  bẩm sinh của chúng; hình thái sơ khai này được định hình bằng cấu trúc gen di truyền. Tất nhiên, chúng phát triển dưới những điều kiện môi trường riêng biệt, giả sử như một hình thái đặc trưng nhường chỗ cho một vài sự thay đổi. Phần lớn cái phân biệt giữa loài người với nhau là cách cư xử riêng rẽ mà trong đó phát triển hàng loạt các cấu trúc nhận thức được chia sẻ. Có lẽ phần rắc rối nhất trong những cấu trúc này là ngôn ngữ. Trong nghiên cứu ngôn ngữ, chúng ta có thể khám phá ra rất nhiều thuộc tính cơ bản của cấu trúc nhận thức này, cơ cấu tổ chức, và cả các tố bẩm di truyền – nền tảng cho sự phát triển của nó. Vậy nên về điểm này, ngôn ngữ học, trước nhất, đang cố gắng mô tả nét đặc trưng chính trong tổ chức nhận thức của con người. Và điều thứ hai, tôi nghĩ nó có thể cung cấp một hình mẫu có tính gợi ý cho việc nghiên cứu các hệ thống nhận thức khác. Đồng thời ghi nhập những hệ thống này là một khía cạnh tự nhiên của con người. Hỏi: Ngôn ngữ, sau đó, là chìa khóa cho bản chất của loài người? Chomsky: Tư tưởng khoa học phương Tây từ vài thế kỷ trước cho đến giờ có khuynh hướng giả sử rằng bản chất tự nhiên của con người bị giới hạn ở cấu trúc vật lý có thể nhìn thấy ngay tức thì của cơ thể. Và  đối với những khía cạnh khác của bản chất con người, cụ thể là cử chỉ, lại không hề có các cấu trúc được xác định nhờ di truyền nào có thể so sánh được về bản chất phức tạp với các tổ chức vật lý có thể nhìn thấy được trực tiếp bên trong cơ thể. Vì vậy, cấu trúc vật lý của con người và cấu trúc trí năng nói chung được nghiên cứu theo những phương pháp khác nhau. Gỉa định rằng các cấu trúc vật lý đó được di truyền và các cấu trúc trí năng được học. Tôi cho rằng giả định đó không chính xác. Không cấu trúc nào trong số đó học được cả. Tất cả chúng phát triển; chúng phát triển theo cách so sánh; các hình thái sau chót của chúng phụ thuộc nhiều vào các tố bẩm sinh di truyền. Nếu chúng ta hiểu được, nhưng chúng ta không làm được vậy, cơ sở vật chất của những cấu trúc này, tôi có hơi ngờ vực rằng chúng ta hẳn sẽ tìm thấy trong não bộ các cấu trúc tương tác xã hội, ngôn ngữ hoặc phân tích độc lập – sự nguyên vẹn của các hệ thống đã phát triển dựa trên nền tảng của một khả năng sinh học đặc biệt. Hỏi: Ý ngài là toàn bộ hành vi của chúng ta đều do bẩm sinh mà có, được xác định bằng di truyền? Chomsky: Không, nhưng các cấu trúc cơ bản cấu thành lên hành vi của chúng ta là bẩm sinh. Những chi tiết đặc trưng trong cách chúng phát triển sẽ phụ thuộc vào tương tác với môi trường. Hỏi: Giả sử ngôn ngữ học có thể mô tả một cấu trúc như vậy, liệu có thể áp dụng những điều khám phá được cho toàn bộ các hoạt động trí não của chúng ta? Chúng ta chỉ suy nghĩ trong ngôn ngữ? Hay cũng tồn tại những thể thức phi ngôn ngữ của suy nghĩ? Chomsky: Việc phân tích các cấu trúc ngôn ngữ có thể giúp hiểu về các cấu trúc trí năng khác. Hiện nay, tôi không nghĩ có bất cứ bằng chứng khoa học nào cho câu hỏi rằng chúng ta chỉ suy nghĩ thông qua ngôn ngữ hay không. Tuy nhiên, tự xem xét từ bản thân thì cũng đã chỉ ra khá rõ ràng rằng chúng ta không cần thiết suy nghĩ thông qua ngôn ngữ. Chúng ta cũng có thể suy nghĩ qua các hình ảnh nhìn thấy được, chúng ta suy nghĩ trong các tình huống cũng như các sự kiện, và nhiều nữa, nhiều trường hợp chúng ta không thể thể hiện được bằng từ ngữ cái chúng ta đang nghĩ trong đầu. Cho dù là chúng ta có khả năng thể hiện nó bằng từ ngữ, người ta nói về thứ gì đó theo thói quen thường thấy và sau đó nhận ra rằng nó không diễn đạt được ý của mình, nó là một cái gì đó khác. Điều này có nghĩa là gì? Là có một dạng suy nghĩ phi ngôn ngữ đang diễn ra mà ở đó chúng ta cố trình bày bằng ngôn ngữ, để rồi đôi lúc chúng ta biết mình thất bại. Hỏi: Tôi đã có lần đọc được là chúng ta suy nghĩ bằng ngôn ngữ nhưng lại “cảm thấy” nó phi ngôn ngữ. Chomsky: Tôi biết điều đó không đúng với bản thân tôi, ít nhất nếu “ngôn ngữ” (trong trường hợp của tôi) quy vào tiếng Anh, và tôi giả sử rằng nó sai đối với những người khác. Tôi không nghĩ bạn sẽ gặp khó khăn gì để quyết định rằng bạn đang nghĩ về vài sự kiện rồi sau đó mường tượng nó xảy ra kèm với các hệ quả, và  phân tích sáng suốt mà không thể phát biểu thành lời thật đầy đủ sự phức tạp của nó. Hỏi: Ngài dùng cụm “phân tích sáng suốt.” Ngài tin rằng tất cả suy nghĩ của chúng ta đều sáng suốt và tuyến tính? Chomsky: Tôi không nghĩ tất cả suy tư đều là một dạng cấu trúc sáng suốt. Nhưng tôi cũng không cho rằng nó đúng để định hình sự  phân định sáng suốt – không sáng suốt với phân định ngôn ngữ – phi ngôn ngữ. Hỏi: Vậy ngôn ngữ có thể không sáng suốt? Chomsky: Đúng thế; vì vậy đó là hai chiều không tương quan với nhau. Đúng là ngôn ngữ ở trong một tuyến tính ý thức tuy nhiên điều đó cũng rõ ràng như không gian nhận thức là ba chiều. Hỏi: Như tôi hiểu thì ngôn ngữ có một nền tảng sinh học bẩm sinh. Công dụng của nó, tất nhiên, là tính xã hội. Ngài nghĩ các chức năng xã hội của ngôn ngữ là gì? Trước nhất có phải là phương tiện giao tiếp? Chomsky: Tôi nghĩ một khía cạnh rất quan trọng mà ngôn ngữ phải làm được là thiết lập các mối quan hệ xã hội và tương tác. Thường thì điều này được miêu tả như là giao tiếp. Nhưng tôi nghĩ, như thế rất sai lầm. Có một tầng hẹp của việc sử dụng ngôn ngữ  mà ở đó bạn dự định giao tiếp. Sự giao tiếp dẫn đến cố gắng đưa người ta vào cùng một ý hiểu giống nhau. Và điều đó, chắc chắn, là một cách sử dụng ngôn ngữ đang được dùng trong xã hội. Tuy vậy, tôi không nghĩ chỉ có xã hội sử dụng ngôn ngữ. Cũng như ngôn ngữ chỉ được dùng có vậy trong xã hội. Ví dụ, ngôn ngữ có thể dùng để bộc lộ hoặc tường minh những suy nghĩ của một người ít quan tâm đến xã hội, nếu có. Tôi nghĩ sử dụng ngôn ngữ bằng cách nào đó mang ý nghĩa rất quan trọng với các loài, bởi thiên tính sinh học của nó, tạo ra một loại không gian xã hội, để đặt chính nó vào những mối tương tác với những người khác. Nó không có tác dụng với sự giao tiếp ở trong một cảm quan chật hẹp; đó là, nó không tham gia vào sự truyền giao thông tin. Có nhiều thông tin được truyền giao nhưng lại không phải là truyền giao nội dung được nhắc tới. Rõ ràng không phải tranh cãi nhiều để biết về những cách sử dụng ngôn ngữ trong xã hội, để giao tiếp hoặc cho những mục đích khác. Nhưng ở hiện tại, không có gì nhiều trong cách nghiên cứu một giả thiết ngôn ngữ học, về giao sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp xã hội, theo như tôi biết. Hỏi: Điều gì, sau đó, trong lĩnh vực ngôn ngữ học, là thành tựu vĩ đại nhất? Chomsky: Tôi nghĩ công việc quan trọng nhất vẫn đang tiến hành là nghiên cứu các đặc trưng chung cũng như trừu tượng về cái mà đôi lúc được gọi là ngữ pháp phổ quát: những đặc tính chung của ngôn ngữ phản ánh một dạng nhu cầu sinh học hơn là nhu cầu logic; có nghĩa rằng, các đặc tính đó không cần thiết logic khi đặt trong một hệ thống nhưng ngôn ngữ của loài người lại cần phải có các đặc tính bất biến và được biết đến mà không cần đến sự học. Chúng ta biết những đặc tính này nhưng chúng ta không học chúng. Chúng ta chỉ đơn giản là dùng tri thức tự có của bản thân làm nền tảng cho sự học. Hỏi: Chúng ta di truyền tri thức này? Chomsky: Đúng, chúng ta được di truyền. Thực tế, thông qua ngữ pháp phổ quát, tôi có ý rằng hệ thống các quy tắc và cấu trúc là những điều kiện tiên quyết cho sự tiếp thu của ngôn ngữ, và để mọi ngôn ngữ nhất thiết đều tương thích. Hỏi: Thế có nghĩa là nền tảng di truyền của ngôn ngữ là phổ quát? Chomsky: Đúng thế. Nhưng chúng ta chỉ là một giống loài. Bạn có thể tưởng tượng ra một thế giới khác mà ở đó có một số lượng các loài sinh vật đã phát triển với các hệ thống ngôn ngữ được xác định theo di truyền. Không xảy ra tiến hóa. Cái đã xảy ra là một loài phát triển, và cấu trúc di truyền của loài này tham gia vào sự đa dạng của các quy phạm trừu tượng rắc rối trong tổ chức ngôn ngữ đó, do vậy, cần phải hạn chế mọi ngôn ngữ, và, thực tế, tạo ra nền tảng học ngôn ngữ như  một cách trải nghiệm vẫn hơn là dùng việc học từ kinh nghiệm để cấu thành điều gì đó. Hỏi: Vậy tri thức này cũng sẽ giúp ích cho việc hiểu về thiên tính của con người? Chomsky: Đúng thế, theo hai hướng. Thứ nhất, tự thân nó là một phần của việc nghiên cứu trí tuệ con người, có lẽ là khía cạnh cốt lõi của thiên tính con người. Và thứ hai, tôi nghĩ, nó là khuôn mẫu tốt cho việc nghiên cứu những đặc trưng khác của con người, cái nên được các chuyên gia tâm lý xem xét theo phương pháp tương tự. Hỏi:  Ý của ngài là ngôn ngữ học đem lại lợi ích cho ngành tâm lý? Ngài có thể giải thích rõ hơn không? Chomsky: Một thứ mà cả tôi và bạn đều biết là ngôn ngữ. Cái khác chúng ta cũng biết là cách các khác thể hành xử trong không gian cảm quan. Chúng ta có nguyên cả đống các cách hiểu phức tạp về bản chất của không gian thị giác. Phần nào của tâm lý học, và trong vài năm gần đây nữa, nên cố gắng  tìm hiểu các quy tắc về cách chúng ta tổ chức không gian thị giác. Tôi sẽ nói rằng sự tương đồng này chính xác trong mọi phạm vi của ngôn ngữ học lẫn nhân học. Ví dụ thế này, để hiểu cách con người tổ chức các hệ thống xã hội, chúng ta phải tìm hiểu về những nguyên tắc mà chúng ta đặt ra để khiến một vài tầng lớp xã hội hiểu được. Hỏi: Tôi hiểu là chúng ta đã có thể có một dạng ngữ pháp phổ quát của các hình thái phi ngôn ngữ trong hành vi ứng xử của con người . Nhưng nếu thế, như ngài nói, hành vi của chúng ta và ngôn ngữ đều bị định hình bởi các quy tắc chúng, tại sao và trên toàn thế giới thì chúng khác nhau nhiều chứ? Chomsky: Tôi không nghĩ chúng khác nhau nhiều lắm. Tôi cho rằng cũng như sự tồn tại của con người, một cách khá tự nhiên chúng ta chứ cho rằng cái gì nằm trong sự tồn tại đó cũng đều giống nhau, và, sau đó, chúng ta chú ý đến cái gì khác biệt với mình. Điều đó tạo ra cảm giác hoàn hảo đối với sự tồn tại của chúng ta. Tôi cho là những con ếch không chú ý đến sự tồn tại của chúng. Chúng quan tâm đến cái khác. Điều một con ếch quan tâm là những khác biệt trong giống loài của mình. Từ góc nhìn của chúng ta, chúng giống nhau nhiều hoặc ít, còn từ góc nhìn của chúng thì tất cả hoàn toàn khác. Tương tự vậy. Với mình, tất cả chúng ta rất khác biệt, ngôn ngữ của chúng ta khác nhau, và xã hội của chúng ta cũng thế. Nhưng nếu chúng ta có thể tự rút ra từ góc nhìn của mình và phần nào nhìn cuộc đời con người theo cách một nhà sinh vật học xem xét các loài sinh vật khác, tôi nghĩ chúng ta có thể nhìn nó theo cách khác đi. Hãy tưởng tượng một người quan sát công tâm đang xem xét chúng ta. Người này sẽ được đánh giá chính xác thông qua tính chất đồng nhất của các ngôn ngữ của con người, qua sự thay đổi nhỏ từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, và bằng cách lưu ý tới những điểm giống nhau trong tất cả các ngôn ngữ. Tiếp đến, anh ta sẽ để ý rằng chúng ta không tập trung lắm vào điều đó bởi mục đích của cuộc đời con người là hết sức tự nhiên và chỉ cho rằng mọi thứ đều là bình thường.  Chúng ta không quan tâm đến chính mình, tất cả chúng ta lại lo lắng về những điều khác biệt. Hỏi: Người quan sát khách quan này sẽ có cùng cách nghĩ về các biểu tượng, ý tưởng, nhu cầu và giá trị của chúng ta chứ? Chomsky: Tuyệt đối là vậy, tôi nghĩ thông qua sự đồng nhất giữa các tầng lớp của xã hội loài người trong mọi khía cạnh, anh ta sẽ bị thu hút. Hãy tưởng tượng một lần nữa, anh ta vẫn đang nhìn chúng ta mà không có bất kỳ định kiến nào. Tôi cho là anh sẽ lại chú ý đến thực tế, mặc dù sự tồn tại của con người có khả năng phát triển tri thức khoa học, nó hẳn là khả năng bị giới hạn bởi được thực hiện trong những phạm vi nhỏ hẹp và đặc biệt. Có những lĩnh vực to lớn, nơi suy nghĩ của con người dường như là không có khả năng được khoa học định hình, hoặc ít nhất là vẫn chưa làm được. Lại có những lĩnh vực khác – rất khác nữa, trong thực tế, một lĩnh vực duy nhất  –  mà ở đó chúng ta đã và đang chứng minh khả năng cho sự phát triển đúng đắn của khoa học. Hỏi: Các lĩnh vực vật lý chăng? Chomsky: Các lĩnh vực vật lý và những phần thuộc các lĩnh vực mở rộng của vật lý – hóa học, cấu trúc đại phân tử – đều nằm trong đó, có tiến bộ đáng kể. Ở nhiều lĩnh vực khác thì sự phát triển tri thức khoa học thực tế rất ít. Hỏi: Không phải là do con người muốn tập kiểm soát thế giới vật lý đấy chứ? Chomsky: Tôi không nghĩ thế. Ý tôi là nó hầu như phản ánh điều gì đó rất đặc biệt về đặc tính tư duy của chúng ta. Không có sức ép tiến hóa nào tạo ra được cho tư dụy khả năng định hình khoa học; nó chỉ xảy đến. Sức ép tiến hóa không giúp tăng khả năng giải quyết các vấn đề hay hình thành các ý tưởng khoa học mới mẻ. Vì thế, trong thực tế, các khả năng định hình khoa học được thể hiện vì những lý do khác, sẽ không quá ngạc nhiên nếu các cấu trúc khác thường đó phát triển và được chứng minh rằng đặt chúng đặc biệt hơn khi đặt trong tính bẩm sinh, nó cho thấy những ngẫu nhiên trong tiến hóa hoặc cách vận hành của quy luật vật lý. Hỏi: Ý ngài là chúng ta có thể, nhờ vào ưu điểm mà nguồn gốc ngẫu nhiên của khoa học này đem lại, có khả năng phát triểu một vài quy luật khoa học và không có khả năng khác? Đồng thời chúng ta cũng không ý thức được điều đó? Chomsky: Đúng vậy, giống cách chúng ta không ý thức về sự tồn tại của loài người, bởi chúng mặc nhiên cho rằng các cấu trúc tinh thần của bản thân là phổ quát. Tuy nhiên, tôi tin rằng một nhà sinh vật học nhìn từ ngoài vào sẽ thấy rất khác. Anh ta sẽ thấy, giống như cách xem xét các loài khác, chúng ta có một khoảng hẹp mà ở trong đó chúng ta vẫn tốt đẹp, nhưng nơi ấy cũng bị giới hạn. Và rằng, thực ra, những thành tựu chúng ta có thể có trong ấy lại gây ra sự thiếu thốn ở nhiều chỗ khác. Điều kiện để xây dựng một học thuyết khoa học từ dữ liệu và có thể nhận ra rằng nó là học thuyết hợp lý, là cần có một số nguyên tắc giới hạn rõ ràng, thứ dẫn dắt bạn đi theo hướng nhất định cũng như ngăn bạn lạc sang hướng khác. Nếu không thì bạn sẽ chẳng có khoa học gì sất, chỉ đơn thuần chọn một giả thiết ngẫu nhiên nào đó. Rồi tiếp đến, những thiên tài có thể có nhiều cơ hội không bị giới hạn để phát triển theo một hướng, nhưng đồng thời thiên tài cũng sẽ không đi theo hướng khác được. Và hai điều cân nhắc đó có liên quan đến nhau. Rất nhiều đặc tính của tư duy con người đem đến một cơ hội lớn cho thiên tài trong vài lĩnh vực sẽ trở thành chướng ngại vật cho sự phát triển của những lĩnh vực khác, chính xác thì những đặt tính bộc lộ ở mỗi đứa trẻ nhằm cho phép có được một ngôn ngữ phức tạp và ngăn việc thu nhập các hệ thống ngôn ngữ tưởng tượng khác. Hỏi: Ngài nghĩ những lĩnh vực nào sẽ trở lên lạc hậu nhất và bị sao nhãng? Chomsky: Tôi nghĩ về cơ bản thì chũng ta chẳng có gì trong lĩnh vực ứng xử con người. Có thể đó chỉ là tình cảnh bỏ bê tạm thời. Nhưng cũng có thể là chúng ta chỉ đơn giản là không được trang bị theo cách thông minh để phát triển một học thuyết như vậy. Hỏi: Ý ngài là chúng ta không chỉ không có công cụ để phát triển một học thuyết như vậy mà còn không có khả năng tạo ra công cụ cần thiết? Chomsky: Đúng rồi, những công cụ thông minh. Tư duy của chúng ta đặc biệt phù hợp với việc phát triển các học thuyết cố định, và chúng ta có một ngành khoa học nếu các học thuyết tồn tại trong tư duy của mình diễn ra theo hướng gần với sự thật. À, không có lý do đặc biệt nào để tin rằng sự giao cắt giữa những học thuyết đúng đắn với các học thuyết, thứ dễ dàng đạt được trong tư duy, là có quy mô. Nó có thể không quá lớn. Hỏi: Ít nhất chúng ta có thể biết nó rộng đến thế nào chứ? Chomsky: Đó là một câu hỏi thuộc về sinh học, mối tương giao ấy to lớn ra sao. Và nếu con người được cấu thành giống như mọi loài thì chúng ta nên trông chờ, rằng có một vài lĩnh vực mà sự tiến bộ của khoa học là khả thi, còn những cái khác thì không. Người dịch: Leica Green Mời các bạn đón đọc Ngôn Ngữ và Ý Thức của tác giả Noam Chomsky.

Nguồn: dtv-ebook.com

Đọc Sách

12 Quy Luật Cuộc Đời: Thần Dược Cho Cuộc Sống Hiện Đại
Nếu được hỏi chính mình một câu thật thẳng thắn thì chắc chắn chúng ta sẽ muốn bắt đầu bằng câu hỏi này: “Tại sao cuộc sống lại xấu xa, nặng nề và mệt mỏi đến thế?” Chẳng phải là mọi lúc, mọi nơi, nhưng đấy là câu hỏi vẫn đeo đẳng mỗi chúng ta; có lúc nó như động cơ thôi thúc chúng ta sống, sống để tìm ra câu trả lời cuối cùng; có lúc nó như hòn đá tảng cản đường, như muốn lấy nốt đi của chúng ta chút ý chí cuối cùng, khiến chúng ta muốn hủy hoại cuộc sống của mình. Cứ thế cho đến tận cùng. “Mọi người đều hành động như thể nỗi đau của họ là có thật – để rồi sau cùng nó là thật. Nỗi đau quan trọng hơn cả những vấn đề vật chất.” Có cách nào không, để mỗi chúng ta tìm thấy được ý nghĩa của cuộc sống và vượt qua được những xấu xa, nặng nề và mệt mỏi của nó mà sống một cuộc đời an vui? Rất nhiều người đi tìm câu trả lời, tìm trong triết học, tìm trong khoa học, tìm trong văn chương và nghệ thuật; và cho dù đã có rất nhiều câu trả lời được công bố bằng cách này hay cách khác, thì dường như điểm chung của chúng đều nằm ở kết luận rằng: Chúng ta mệt mỏi với cuộc sống là vì đã sống sai ở đâu đó; để tốt đẹp và thoải mái hơn, hãy biết tuân theo các quy luật! “12 Quy luật cuộc đời: Thần dược cho cuộc sống hiện đại” của Jordan B. Peterson đem đến cho người đọc 12 nguyên lý mà tác giả cho là phép màu giữa cuộc sống đầy hỗn độn hiện nay. Việc hiểu được thế giới đã từng như thế nào, hiện nay đang ra sao và ngày mai có thay đổi gì hoàn toàn không phải là mục đích, mà chỉ là phương tiện; mục đích là biết phải ứng xử thế nào trước thế giới ấy. Các quy luật của Jordan Peterson sẽ dẫn dắt bạn đi trên con đường tìm ra các lựa chọn ứng xử phù hợp nhất. *** [Review Sách] "12 Quy Luật Cuộc Đời": Đứng Thẳng Và Hiên Ngang - Quy Luật Sống Đầy Ý Nghĩa Hãy tìm kiếm nguồn cảm hứng để trở thành con tôm hùm chiến thắng vinh quang, với trí tuệ thực tiễn đã đúc kết qua 350 triệu năm. Và hãy đứng thẳng thật hiên ngang. Có thể bạn là một kẻ thất bại. Và cũng có thể không phải – nhưng nếu đúng thế, bạn không nhất thiết duy trì tình trạng này. Có thể bạn chỉ có một thói quen xấu. Thậm chí có thể bạn chỉ là một người tập hợp các thói quen xấu. Tuy nhiên, nếu thực tình là bạn có một phong thái thảm hại. Như Jordan B. Peterson – tác giả của cuốn 12 quy luật cuộc đời có viết rằng: “Điều này sẽ khiến bạn ít hạnh phúc, u buồn và lo lắng nhiều hơn, cũng như nhiều khả năng chùn bước trong khi phải đứng lên bảo vệ chính mình”. Nó cũng sẽ làm giảm khả năng mà bạn được sống trong một khu dân cư tốt, tiếp cận với các nguồn tài nguyên chất lượng cao nhất và có được một người bạn đời khoẻ mạnh, đáng ao ước. Nó sẽ khiến bạn lạm dụng cocain hay bia rượu, vì bạn đang sống trong thực tại của một thế giới với đầy những tương lai không chắc chắn. Nó sẽ khiến bạn tăng khả năng mắc bệnh đau tim, ung thư và chứng suy giảm trí lực. Suy cho cùng, điều này không hề tốt. Vậy làm thế nào để thoát khỏi thảm cảnh trên? Chỉ có một cách “ĐỨNG THẲNG VÀ HIÊN NGANG” Đứng thẳng hiên ngang nghĩa là chấp nhận trách nhiệm kinh hoàng của cuộc sống với đôi mắt mở to. Nó đồng nghĩa bạn đã tự nguyện quyết định biến đổi những hỗn loạn tiềm ẩn thành hiện thực của một trật tự mà bạn chịu được. Nó đồng nghĩa bạn đã chấp nhận gánh nặng của sự dễ tổn thương mà bạn tự ý thức được và chấp nhận sự kết thúc của “Thiên Đường” vô thức thời thơ ấu, nơi mà sự hữu hạn và chết chóc chỉ được lĩnh hội một cách mơ hồ. Nó đồng nghĩa bạn đã sẵn sàng chấp nhận những hy sinh cần thiết để hình thành ra một thực tại hữu ích và đầy ý nghĩa (hay hành động để làm hài lòng Thượng thế theo cách nói cổ xưa). Đứng thẳng hiên ngang đồng nghĩa bạn đang xây dựng một con thuyền lớn của Nô-ê để bảo vệ thế giới khỏi trận đại hồng thủy, dẫn đường cho con người băng qua sa mạc sau khi họ thoát khỏi ách bạo tàn, lên đường rời xa đất nước và quê nhà yên bình và lên tiếng cảnh báo những kẻ bỏ mặc trẻ em và góa phụ. Nó đồng nghĩa với vác một cây thánh giá, đánh dấu X lên chỗ giao nhau khủng khiếp giữa bạn với Hữu thể. Nó đồng nghĩa với đánh đuổi cái trật tự chết chóc, khắc nghiệt và bạo tàn trở về chốn hỗn loạn nơi nó sinh ra; nó đồng nghĩa bạn luôn đứng vững trước sự không chắc chắn tiếp theo và sau cùng tạo nên một trật tự mới tốt đẹp, ý nghĩa và hữu ích hơn. Vì vậy, hãy chú ý kỹ phong thái của mình. Hãy thôi ủ rũ và khom người. Hãy nói ra những suy nghĩ của mình. Hãy thúc đẩy khao khát của bản thân, như thể bạn có quyền làm thế – chí ít cũng có quyền như người khác. Hãy bước hiên ngang và nhìn thẳng về phía trước. Hãy dám đương đầu với hiểm nguy. Hãy thúc đẩy chất serotonin cuồn cuộn chảy qua các đường dẫn truyền thần kinh đang khao khát sự tác động êm dịu của nó. Mọi người, bao gồm cả bạn, sẽ bắt đầu cho rằng bạn có năng lực hoặc có tài (chí ít nhất cũng không kết luận ngay điều ngược lại). Khi bạn cảm nhận được những phản ứng tích cực đang khuyến khích mình, bạn sẽ bắt đầu thấy bớt lo lắng. Sau đó, bạn thấy mình dễ bận tâm hơn đến những gợi ý tinh tế trong xã hội mà mọi người trao đổi khi họ giao tiếp. Các cuộc trò chuyện của bạn cũng sẽ trôi chảy và bớt bị ngắt quãng một cách ngượng ngùng hơn. Điều này tạo thêm cơ hội cho bạn gặp gỡ mọi người, tương tác và gây ấn tượng với họ. Cứ như thế, bạn sẽ không chỉ thực sự tăng khả năng mang những điều tốt đẹp đến với mình – mà còn giúp bạn cảm thấy khá hơn khi điều tốt đẹp ấy xảy đến nữa.Như vậy, khi được củng cố và khích lệ, bạn có thể lựa chọn đón nhận Hữu thể và thúc đẩy, cải thiện nó. Khi được truyền thêm sức mạnh, bạn có thể đứng vững ngay cả khi người thân yêu của mình mắc bệnh, khi cha mẹ qua đời và cho phép người khác tìm kiếm sức mạnh cùng với mình, thay vì để họ đắm chìm trong nỗi tuyệt vọng. Khi được khích lệ, bạn sẽ bắt đầu chuyến du hành của cuộc đời mình để mình được lên tiếng và tỏa sáng trên ngọn đồi Thiên Đường, cũng như theo đuổi vận mệnh chân chính của bản thân. Và rồi, ý nghĩa cuộc đời bạn sẽ đủ để giữ cho những tác động hủy hoại của nỗi tuyệt vọng chết chóc tránh xa. Sau đó, bạn có thể chấp nhận gánh nặng khủng khiếp của Thế giới, và tìm thấy niềm vui. Cuốn sách “12 rules for life: An Antidote to Chaos” là một quyển sách được xuất bản vào năm 2018 và vươn lên trở thành cuốn sách Best seller của nhiều nước trên thế giới như Canada, Mỹ, Anh… Công ty Cổ phần Văn hóa Sách Sài Gòn (Saigon Books) đã mua được bản quyền và dự kiến sách sẽ được xuất bản vào tháng 02/2020 với tựa tiếng Việt là 12 quy luật cuộc đời: Thần dược cho cuộc sống hiện đại. *** “THẦN DƯỢC” NÀO CHO CUỘC SỐNG CỦA CHÚNG TA? Nếu được hỏi chính mình một câu thật thẳng thắn thì chắc chắn chúng ta sẽ muốn bắt đầu bằng câu hỏi này: “Tại sao cuộc sống lại xấu xa, nặng nề và mệt mỏi đến thế?” Chẳng phải là mọi lúc, mọi nơi, nhưng đấy là câu hỏi vẫn đeo đẳng mỗi chúng ta; có lúc nó như động cơ thôi thúc chúng ta sống, sống để tìm ra câu trả lời cuối cùng; có lúc nó như hòn đá tảng cản đường, như muốn lấy nốt đi của chúng ta chút ý chí cuối cùng, khiến chúng ta muốn hủy hoại cuộc sống của mình. Cứ thế cho đến tận cùng. “Mọi người đều hành động như thể nỗi đau của họ là có thật - để rồi sau cùng nó là thật. Nỗi đau quan trọng hơn cả những vấn đề vật chất.” Có cách nào không, để mỗi chúng ta tìm thấy được ý nghĩa của cuộc sống và vượt qua được những xấu xa, nặng nề và mệt mỏi của nó mà sống một cuộc đời an vui? Rất nhiều người đi tìm câu trả lời, tìm trong triết học, tìm trong khoa học, tìm trong văn chương và nghệ thuật; và cho dù đã có rất nhiều câu trả lời được công bố bằng cách này hay cách khác, thì dường như điểm chung của chúng đều nằm ở kết luận rằng: Chúng ta mệt mỏi với cuộc sống là vì đã sống sai ở đâu đó; để tốt đẹp và thoải mái hơn, hãy biết tuân theo các quy luật! Thế là các quy luật cứ lần lượt ra đời, khiến người ta tò mò lúc đầu, hứng thú lúc sau và nhiều khi thất vọng lúc cuối cùng. Nhưng, cho dù có chút băn khoăn hay e dè chăng nữa thì cũng chưa thấy có ai thờ ơ hay chối bỏ các quy luật bao giờ; chúng có sức hấp dẫn riêng, bởi chí ít chúng cũng giúp chúng ta yên lòng. Và lần này cũng vậy, quyển sách 12 Quy luật cuộc đời của Jordan B. Peterson đem đến cho người đọc 12 nguyên lý mà tác giả cho là phép màu giữa cuộc sống đầy hỗn độn hiện nay; quyển sách nhanh chóng được đón nhận và được đánh giá rất cao. “Hãy tìm nguồn cảm hứng để trở thành con tôm hùm chiến thắng, với trí tuệ thực tiễn đã đúc kết qua 350 triệu năm. Và hãy đứng thẳng thật hiên ngang.” Ngay ở quy luật đầu tiên, tác giả đã làm người đọc sửng sốt: Thế ra một sinh vật được xem là cấp thấp mà đã biết khẳng định bản thân mình để tìm chiến thắng, từ hàng triệu năm vẫn thế, thì cớ gì mà con người không làm được! Việc hiểu được thế giới đã từng như thế nào, hiện nay đang ra sao và ngày mai có thay đổi gì hoàn toàn không phải là mục đích, mà chỉ là phương tiện; mục đích là biết phải ứng xử thế nào trước thế giới ấy. Các quy luật của Jordan Peterson sẽ dẫn dắt bạn đi trên con đường tìm ra các lựa chọn ứng xử phù hợp nhất. Chúng ta muốn làm bạn với ai? Hẳn nhiên phải là những người lành mạnh và tốt đẹp. Nhưng đấy lại không phải là chuyện dễ dàng. “Một người tốt lành và lành mạnh là hình mẫu lý tưởng. Nó đòi hỏi bạn phải có sức mạnh và lòng can đảm để đứng gần bên một người như thế.” Thất vọng về bản thân vì thua kém người khác ư? “Sự nghiệp của bạn chán ngắt và vô nghĩa, kỹ năng làm việc nhà thuộc hàng thứ cấp, khẩu vị thì tệ kinh khủng, còn cơ thể thì béo hơn bạn bè đồng trang lứa; và chẳng ai thèm đoái hoài đến những buổi tiệc của bạn. Ai thèm quan tâm bạn có phải thủ tướng Canada hay không, khi một người khác đã thành tổng thống Mỹ?” Chẳng hề hấn gì! “Nếu bạn không thành công ở cách này, bạn có thể thử cách khác. Bạn có thể chọn ra thứ gì đó phù hợp hơn với tổ hợp các thế mạnh, điểm yếu và hoàn cảnh có một không hai của minh. Không những thế, nếu việc thay đổi trò chơi không hữu hiệu, bạn có thể sáng chế ra một trò khác.” Và còn nữa. “Một đứa trẻ biết chú ý, thay vì lơ ngơ, có thể chơi đùa mà không than khóc, hài hước mà không làm phiền, cũng như rất đáng tin cậy - đứa trẻ đó sẽ luôn có bạn bè ở bất cứ nơi nào chúng đến. Các thầy cô của nó đó cũng sẽ yêu thích nó như cha mẹ vậy. Nếu nó tỏ ra lễ phép với người lớn, nó sẽ được họ săn sóc, cười đùa và vui vẻ chỉ bảo nó. Nó sẽ vươn mình từ một thế giới rất dễ trở nên lạnh nhạt, hiềm khích và thù địch.” Nếu bạn nuôi con mình với tâm thế đó thì bạn hoàn toàn có quyền hy vọng vào tương lai của đứa trẻ, và vào tương lai của chính bạn. Hãy giữ cho căn nhà của mình ngăn nắp trước khi chỉ trích cả thế giới, và nên theo đuổi những gì có ý nghĩa chứ đừng nên theo đuổi lợi lạc. “Những thứ vị lợi chỉ có hiệu nghiệm trong khoảnh khắc. Nó nhất thời, bốc đồng và hạn chế. Trái lại, những điều có ý nghĩa là sự sắp xếp những thứ vị lợi đơn thuần vào bản giao hưởng của Hữu thể. Ý nghĩa là những lực thúc đẩy mạnh mẽ hơn cả lời ca được thể hiện trong “Khúc hoan ca” của Beethoven… khi mọi nhạc cụ đều chơi tròn vai, khi những giọng ca quy củ xếp trên tất cả những thứ ấy, và trải rộng đến toàn bộ hơi thở xúc cảm của con người, từ sự tuyệt vọng đến niềm hân hoan.” Uyên bác trong từng câu viết, Jordan Peterson mời người đọc du hành trên trang sách, xuyên qua các câu chuyện của Kinh Thánh, chìm vào các tư tưởng triết học và dạo quanh các chi tiết của văn chương, để cùng truy vấn và tìm câu trả lời cho câu hỏi: Mỗi con người nên ứng xử như thế nào trước cuộc đời? “… Rằng sự tự nguyện gánh vác trách nhiệm cũng giống hệt như quyết định sống một cuộc đời ý nghĩa. Nếu mỗi người chúng ta sống đúng đắn, thì chúng ta sẽ lớn mạnh cùng nhau.” “Không có gì chắc chắn và bất biến. Thậm chí, Mặt trời cũng có những chu kỳ bất ổn của nó. Tương tự, không có gì tùy biến đến mức không thể cố định lại được. Mỗi cuộc cách mạng lại tạo ra một trật tự mới. Mỗi cái chết đồng thời cũng là một sự biến đổi.” “Hãy hỏi, rồi bạn sẽ nhận được. Hãy gõ, rồi cửa sẽ mở. Nếu bạn hỏi như thể bạn muốn biết, và gõ cửa như thể bạn muốn bước vào, thì bạn có thể sẽ nhận được cơ hội để cải thiện cuộc đời mình từng chút một.” “Thần dược” cho cuộc sống không phải là thứ chúng ta có thể mua được hay tìm được ở bên ngoài, mà là kết quả của một quá trình tự vấn có mục đích, có phương pháp, và hơn hết nó phải chuyển chở ý chí lãng mạn ở mức độ cao nhất: Sự lãng mạn cần thiết để vươn tới một cuộc sống đầy đủ trách nhiệm và có ý nghĩa, là sứ mệnh của sự tồn tại của chúng ta trên cõi đời này. Vũ Thái Hà, MBA Giám đốc Công ty Tư vấn & Đào tạo INNMA Mời các bạn đón đọc 12 Quy Luật Cuộc Đời - Thần Dược Cho Cuộc Sống Hiện Đại của tác giả Jordan B. Peterson & Bùi Cẩm Tú (dịch).
Lòng Tốt Của Bạn Cần Thêm Đôi Phần Sắc Sảo Tập 2
“Có lúc, lòng tốt sẽ trở thành từ đồng nghĩa với thiếu tình thương, tự ti, nhu nhược, cô đơn, cực đoan, thường bị cô lập và bắt nạt. Mãi đến sau khi viết cuốn sách Lòng tốt của bạn cần thêm đôi phần sắc sảo, tôi mới biết trên đời có nhiều bạo lực và ức hiếp như thế, có vô số người ở trong bóng tối, tại công sở, họ bị cấp trên chèn ép, cấp dưới lừa gạt; ở nhà bị càm ràm trách móc, thậm chí đánh đập; ở cạnh bạn bè thì sợ làm phật lòng mà không dám từ chối, nỗi đau khổ và đè nén trong lòng không nơi giãi bày, bởi chẳng ai tin, thậm chí chẳng ai thèm nghe, nên mới có đủ thứ trầm cảm, mất ngủ, lầm lì thậm chí tự sát mà nguyên nhân là bản thân không thể phản kháng. Cảm giác tuyệt vọng và bơ vơ của bạn lan rộng ra khắp các mặt trong cuộc sống, bạn sẽ cho rằng mọi việc mình làm đều không có ý nghĩa và giá trị, rất dễ cảm thấy cuộc đời chẳng còn gì đáng lưu luyến nữa. Đây chính là ý nghĩa xuất bản cuốn sách Lòng tốt của bạn cần thêm đôi phần sắc sảo 2: Nếu bạn vẫn luôn cô đơn bơ vơ, tôi mong bạn hiểu được, dù thế giới này không thể lập tức cho bạn lòng dũng cảm, kiên cường và niềm vui, song ít ra bạn vẫn có thể tự tạo ra cho mình những thứ ấy. Đọc thêm một cuốn sách thì có thể có thêm một phần sức mạnh để từ chối hợp lý và phản kháng đúng mực.” Về tác giả: Mộ Nhan Ca – một bác sĩ tâm lý lựa chọn tin vào sự ấm áp của thế giới, một nghệ sĩ múa uyển chuyển lướt giữa những con chữ, tình cảm tinh tế, thích suy tư, có nhiều công trình nghiên cứu tâm lý và dịch thuật. Tác phẩm tiêu biểu: - Lòng tốt của bạn cần thêm đôi phần sắc sảo - Cuộc đời này phải sống vì bản thân mình - Đời khốc liệt bao nhiêu, bạn phải kiên cường bấy nhiêu *** Trích dẫn những câu, đoạn văn tâm đắc trong cuốn sách: “Trên đời này, người chủ động bao giờ cũng đạt được nhiều hơn. Chủ động là một loại năng lực, chủ động chấm dứt tổn thương cũng là một loại năng lực. Nếu bạn không chủ động chấm dứt tổn thương, ắt sẽ đối mặt với sự tổn thương lẫn nhau không bao giờ dứt… “Trên đời không có bữa cơm nào miễn phí, thế gian cũng không có hạnh phúc nào không cần chủ động đi tìm, nếu bạn không có khả năng chủ động chấm dứt tổn thương, thì cũng không có khả năng hưởng thụ hạnh phúc.” “Lòng tốt thật sự là để người bên cạnh tự sống vui mỗi ngày, vào lúc cần giúp đỡ thì dốc hết sức giúp đỡ. Không ai có quyền áp đặt ý tốt của mình hoặc cưỡng ép người khác tuân theo “ bổn phận đạo đức” mà mình cho là đúng cả. Tôi không muốn phạm “tôi tốt bụng” kiểu này với bản thân và người khác.” “Bạn không dám từ chối người nhờ mình giúp đỡ… bạn tốt bụng làm bao việc cho người khác, chẳng qua vì bạn vẫn chưa nếm đủ trái đắng của “lòng tốt”… Bất kể ý tốt của bạn đổi lại bao nhiêu ấm ức, bạn đều lặng lẽ chịu đựng… “Khi lòng tốt khiến bạn luôn đưa ra lựa chọn sai lầm, hiện thực quần bạn tả tơi, bạn sẽ không còn nghiêm khắc yêu cầu bản thân “tốt bụng vô tội vạ” nữa.” “Chúng ta luôn giỏi làm tổn thương những người yêu thương mình, vì chúng ta hoàn toàn không thể làm tổn thương những người không yêu thương mình.” Hy vọng với những tóm tắt nội dung cuốn sách “Lòng tốt của bạn cần thêm đôi phần sắc sảo” giúp bạn thêm sự dũng cảm, kiên cường và niềm vui. Hơn nữa có thêm một phần sức mạnh để từ chối hợp lý và phản kháng đúng mực. Tuy nhiên, sự thay đổi đó không thực hiện ngay được, cần thời gian để suy ngẫm và xem xét toàn bộ. Vì vậy, để có thể tập trung và toàn tâm dành cho cuốn sách này. Hãy sở hữu ngay cuốn sách để trải nghiệm trọn vẹn các nội dung mà tác giả Mộ Nhan Ca muốn nhắn nhủ đến các bạn nhé! Cuốn sách Lòng tốt của bạn cần thêm đôi phần sắc sảo là một cuốn cẩm nang mà bất kỳ ai cũng cần có trên hành trình hoàn thiện bản thân mình.   Mời các bạn đón đọc Lòng Tốt Của Bạn Cần Thêm Đôi Phần Sắc Sảo Tập 2 của tác giả Mộ Nhan Ca.
Thiếu Tiền
Trên các phương tiện truyền thông ở Việt Nam ngày nay, từ “kiều hối” hoàn toàn không xa lạ gì với nhiều người. Nói một cách ngắn gọn, kiều hối là tiền do người dân định cư hay làm việc ở nước ngoài gửi về cho thân nhân ở trong nước. Với những quốc gia đang phát triển thì đây là một nguồn lực tài chính không hề nhỏ, đặc biệt là trong bối cảnh thế giới càng lúc càng trở nên toàn cầu hóa với những mối liên kết, phụ thuộc lẫn nhau giữa các nước ngày càng chặt chẽ hơn bao giờ hết. Hằng năm, tổng lượng kiều hối trên toàn cầu đạt từ 550-600 tỷ đô la, và con số này đã lên tới 700 tỷ đô la trong năm 2018 vừa qua. Riêng với Việt Nam, lượng kiều hối luôn tăng trong những năm gần đây, cụ thể là từ gần 12 tỷ đô la năm 2016 đã lên tới gần 16 tỷ đô la năm 2018, trong khi GDP của Việt Nam năm 2018 đạt khoảng 240 tỷ đô la. Một phần lớn kiều hối mà Việt Nam nhận được có nguồn gốc từ Mỹ, nơi có cộng đồng Việt kiều đông đảo nhất. Trước kia, người Việt định cư hay làm việc ở nước ngoài thường gửi tiền về nước để hỗ trợ thân nhân trang trải cuộc sống, nhưng gần đây họ còn chuyển tiền về để đầu tư hay góp vốn kinh doanh, khi Việt Nam đang tiến những bước vững chắc trên con đường cải cách nền kinh tế và đạt được tăng trưởng kinh tế khá vững chắc. Các tờ báo kinh tế, tài chính, các cơ quan thống kê trong nước liên tục cập nhật, so sánh các số liệu kiều hối qua từng năm, chia theo địa phương nhận kiều hối, thời gian nhận kiều hối, v.v... Và đó cũng chính là phông nền của câu chuyện mà chúng ta sẽ được đọc trong cuốn sách Thiếu tiền: Văn hóa tiêu tiền trong các gia đình xuyên quốc gia với mức thu nhập thấp này. Đằng sau những con số thống kê khô khan trên báo chí và những đề tài nghiên cứu, Kiều hối mở ra là bao nhiêu cảnh đời, bao nhiêu câu chuyện của những gia đình “xuyên quốc gia”, tức là gia đình bao gồm các thành viên ở cả Việt Nam và Mỹ. Hơn thế nữa, qua cuốn sách chúng ta biết được rằng, không chỉ cho và nhận tiền, việc chi tiêu tiền của Việt kiều trong những lần về thăm quê hương cũng hết sức thú vị và độc đáo. Những người Việt nhập cư vào Mỹ có nghề nghiệp khá bấp bênh, thu nhập tương đối thấp, nhưng vẫn luôn luôn dành ra một phần thu nhập đáng kể để đều đặn gửi về Việt Nam cho thân nhân. Khi về nước du lịch hay thăm thân nhân, họ không ngần ngại tiêu tiền thoải mái cho các nhu cầu của cá nhân. Tại sao họ lại làm như vậy, và những hành vi đó, qua nhiều năm, đã ảnh hưởng ra sao đến cuộc sống và suy nghĩ của cả hai phía - Việt kiều và thân nhân tại Việt Nam? Qua rất nhiều cuộc phỏng vấn và nghiên cứu, phân tích tỉ mỉ, Giáo sư Thái Cẩm Hưng đã làm sáng tỏ những vấn đề tưởng như đơn giản nhưng thực ra vô cùng tinh tế đó. Kiều hối rốt cuộc không chỉ là câu chuyện về tiền bạc và hỗ trợ tài chính, mà nó còn có những hàm ý hết sức quan trọng về mặt cá nhân, tình cảm và văn hóa. Hành vi cho, nhận và chi tiêu tiền trong mối quan hệ giữa di dân và người không di cư, khi được nghiên cứu và phân tích dưới lăng kính xã hội học, đã phản ánh những động cơ và kỳ vọng hết sức đặc trưng của cộng đồng Việt kiều cũng như những người thân của họ đang sống tại Việt Nam. Thông tin về tác giả Là Giáo sư Xã hội học và Nghiên cứu về người Mỹ gốc Á tại Pomona College từ năm 2001, Tiến sĩ Thái Cẩm Hưng tập trung nghiên cứu về các đề tài liên quan tới di dân, các gia đình xuyên quốc gia, hôn nhân và kiều hối của di dân v.v... Sau cuốn sách đầu tiên về đề tài kết hôn giữa Việt kiều và phụ nữ Việt Nam (For Better or For Worse: Vietnamese International Marriages in the New Global Economy - Rutgers University Press, 2008), năm 2014 ông tiếp tục hoàn thành nghiên cứu và cho ra mắt cuốn sách “Thiếu tiền” (Insufficient Funds: The Culture of Money in Low-Wage Transnational Families), như là sự tiếp nối những nghiên cứu về di dân Việt tại Mỹ, nhưng lần này tập trung vào khía cạnh tiền bạc. Đây là kết quả của nhiều năm nghiên cứu, điều tra, phỏng vấn liên quan đến dòng kiều hối Mỹ-Việt. Mời các bạn đón đọc Thiếu Tiền của tác giả Thái Cẩm Hưng.
Không Tự Khinh Bỉ Không Tự Phí Hoài
Tiếp nối thành công từ “Bạn đắt giá bao nhiêu?” và “Khí chất bao nhiêu – Hạnh phúc bấy nhiêu”, cuốn sách tiếp theo “Không tự khinh bỉ - Không tự phí hoài” của Vãn Tình hứa hẹn đem đến cho các bạn độc giả cái nhìn trực diện về cuộc sống trưởng thành người phụ nữ trong xã hội hiện đại. Là cuốn sách bán chạy nhất của Vãn Tình, viết trong đoạn trưởng thành nhất của tác giả, 40 bài viết trong “Không tự khinh bỉ - Không tự phí hoài” là những trải nghiệm của chính Vãn Tình, bạn bè và những người thân quen, về công việc - con đường phát triển năng lực bản thân; về gia đình - tình yêu, vướng mắc trong hôn nhân, đối nhân xử thế với họ hàng, làng xóm; và cả về chính bản thân mỗi người phụ nữ - đời sống, quan điểm, cách ứng xử và đối mặt với vô vàn sóng gió trong cuộc đời. Quan điểm xuyên suốt những câu chuyện của Vãn Tình là: “Nếu một người phụ nữ đánh mất chính mình thì cô ấy sẽ mất đi tất cả.” Ngay khi ra mắt, “Không tự Khinh bỉ - Không tự phí hoài” đã đạt được hàng triệu lượt xem trên mạng, bán được hàng trăm nghìn bản tới bạn đọc Trung Quốc, đồng thời tạo nên một làn sóng mạnh mẽ, góp phần thay đổi tư duy và quan điểm về các mối quan hệ, gia đình, công việc của hàng triệu phụ nữ. “Bạn thử nói xem, trên thế giới này, điều gì có thể huỷ hoại cuộc đời bạn được chứ? Một mối tình thất bại? Một gã trai lỡ lầm? Hay tuổi tác ngày một nhiều thêm? Thực ra không một điều gì hay không một ai có thể huỷ hoại bạn được, trừ khi chính bạn muốn huỷ hoại bản thân. Nếu trái tim bạn mạnh mẽ, chịu được muôn nẻo phong ba đường đời thì những ngăn trở và thử thách đó chỉ làm bạn mạnh mẽ hơn mà thôi. Nếu bạn có thể vượt qua những khó khăn mà người khác chưa từng vượt qua thì bạn sẽ có được cuộc sống mà người khác khó lòng với tới. Riêng về điều này, trời xanh luôn rất công bằng.” *** Cuốn sách Không tự khinh bỉ, không tự phí hoài đánh dấu sự trở lại ấn tượng của Vãn Tình, nữ tác giả self help dành riêng cho các cô gái. Cuốn sách là những câu chuyện nhỏ mang những bài học ý nghĩa ra về cuộc sống và cách đối nhân xử thế. Đó đều là những câu chuyện mà chính tác giả Vãn Tình đã trải nghiệm và rút ra những bài học học bổ ích. Cũng vì thế mà cuốn sách Không tự khinh bỉ, không tự phí hoài  mang màu sắc chân thật và lay động lòng người ngay từ những trang sách đầu tiên.   Mọi người trưởng thành đều cần hiểu một đạo lý: Không ai có thể gánh vác trọng trách đi về phía trước thay ta cả đời. Cha mẹ sẽ già đi, bạn đời cũng có thể ra đi trước, dù hạnh phúc đến đâu thì trong cuộc sống này, vẫn sẽ có lúc ta phải đi một mình. Thế nên, chúng ta hãy cứ hưởng thụ sự ấm áp, chu toàn do người khác mang đến, nhưng đồng thời cũng phải có khả năng để tự mình chống chọi với những phong ba bão táp trên đường đời.   Không ai hủy hoại bạn được, trừ khi bạn cho phép   Tiếp nối thành công của hai cuốn sách trước đây là Bạn đắt giá bao nhiêu và Khí chất bao nhiêu hạnh phúc bấy nhiêu bạn còn tiếp tục cho ra đời đứa con tinh thần thứ ba của mình là Không từ khinh bị không tự phí hoài. Cuốn sách Không tự khinh bỉ, không tự phí hoài của Vãn Tình từ khi được cho ra mắt cho đến nay đã tạo nên một cú hit lớn trong thị trường sách Việt Nam. Cuốn sách vô cùng yêu thích không chỉ bởi tác giả là Vãn Tình, người được mệnh danh là "nữ hoàng" của dòng sách kỹ năng sống dành cho các cô gái. Cuốn sách cầu được yêu thích tại nội dung ý nghĩa và gần gũi đánh bài đọc trong lúc tuổi trẻ.   Đã có bao giờ bạn cảm thấy chân bị bạn có mình chưa? Đã có bao giờ bạn cảm thấy bất lực, buông xuôi, mệt mỏi như trước những thất bại và khó khăn trong cuộc sống của bản thân mình? Cuộc đời này rất nhiều những khó khăn. Đời cho phép bạn thất bại nhưng không cho phép bạn tự khinh bỉ, ghét bỏ bản thân mình. Khi bạn thất bại thì mọi thứ chưa thật sự chấm dứt với bạn nhưng khi bạn khinh bỉ, ghét chính bản thân mình thì mọi thứ thực sự đã kết thúc. Đôi khi điều đáng sợ nhất không phải là thất bại mà thấy cả ý chí để bắt đầu lại từ đầu cũng không có.   Cuốn sách Không tự khinh bỉ, không tự phí hoài của Vãn Tình như như truyền đến một động lực cực kỳ mạnh mẽ nên cho các cô gái rằng dù bạn tầm thường đến đâu, không xuất sắc đến nhau thì bạn tuyệt đối không thể xem thường chính bản thân mình. Tự xem thường, tự khinh bỉ chính bản thân mình thì tuyệt đối không thể làm nên được điều gì lớn lao. Kể từ lúc bạn tự xem thường bản thân mình thì bạn đã tự nhận thua. Hơn thế nữa còn là thua đến mức không thể cứu vãn được. Thế nên trong những ngày pháp luật nhất có khó khăn nhất của cuộc đời bạn càng phải biết trân trọng chính bản thân mình. Tự khinh bỉ bản thân chính là đào hố chôn mình, tự xem thường bản thân chính là dưới cờ trắng đầu hàng số phận. Sẽ không có ai chịu giúp cho những người không có chút động lực vươn đến tương lai nào cả. Và hạnh phúc, thành công cũng sẽ không bao giờ mỉm cười với những người không có chút niềm tin hay cố gắng cả.   Bạn thân mến, Chúng ta luôn bất lực trước cuộc sống khi chưa trưởng thành, nhưng cuộc sống sau khi trưởng thành lại do tự ta quyết định.   Bất kể hiện trạng tồi tệ thế nào, bất kể khó khăn ra sao, từ hôm nay trở đi, chỉ cần bạn không tự khinh bỉ, không tự phí hoài thì rồi sẽ có một ngày, bạn được sống cuộc sống bạn hằng mong muốn.   Khi bạn xác định được điều này, cả thế giới sẽ phải nhường đường cho bạn.   Sẽ không một ai có thể hủy hoại bản thân bạn trừ khi bạn cho phép họ bước vào phá hủy cuộc đời của bạn. Khi bạn đủ mạnh mẽ, kiên cường thì dù có bao nhiêu người muốn làm tổn thương bạn thì kết quả mà họ nhận được chỉ là thất bại mà thôi. Chỉ những kẻ mang trái tim yếu đuối mới sợ kẻ khác hủy hoại mình. Chỉ những kẻ chỉ biết sợ hãi mới phải lo lắng người khác sẽ hại mình như thế nào. Thế nên tuyệt đối không được khinh bỉ bản thân, không được xem thường bản thân. Hãy luôn tin rằng bạn không phải người yếu đuối cũng không phải người không có năng lực. Khi bạn có lòng tin thì mới có thể để gì vậy mà cố gắng vươn lên. Đó là cách tốt nhất để ngăn cản kẻ khác hủy hoại bạn. Khi bạn đủ bản lĩnh thì không những không ai có thể hủy hoại được bạn bạn mà về còn có thể được sống cuộc đời mơ ước mà bản thân mình mong muốn. Nếu bạn có thể vượt qua được những trắc trở mà mọi người không làm được thì hiển nhiên mà cũng sẽ tận hưởng được những hạnh phúc mà người khác không có được. Cuốn sách Không tự khinh bỉ, không tự phí hoài của Vãn Tình cho chúng ta thấy rằng cái giá của sự tự khinh bỉ bản thân mình chính là thất bại còn sự tin tưởng và trân trọng bản thân là sự hạnh phúc và thành công.   Thực ra không một điều gì hay không một ai có thể huỷ hoại bạn được, trừ khi chính bạn muốn huỷ hoại bản thân. Nếu trái tim bạn mạnh mẽ, chịu được muôn nẻo phong ba đường đời thì những ngăn trở và thử thách đó chỉ làm bạn mạnh mẽ hơn mà thôi. Nếu bạn có thể vượt qua những khó khăn mà người khác chưa từng vượt qua thì bạn sẽ có được cuộc sống mà người khác khó lòng với tới.   Riêng về điều này, trời xanh luôn rất công bằng.   Sống không khinh bỉ bản thân cũng không phí hoài tuổi trẻ   Vãn Tình là một trong những tác giả viết sách kỹ năng dành cho các chị em phụ nữ rất được yêu thích bậc nhất tại tại Trung Hoa. Các sáng tác của cô được yêu thích không chỉ bởi nội dung hay hấp dẫn lôi cuốn mà còn bởi những câu chuyện nhỏ trong từng trang sách của cô đều gần gũi và thân thuộc với mọi người. Cứ mỗi câu chuyện nhỏ lại rút ra một bài học ý nghĩa và dễ hiểu. Một cuốn sách chất rắn nhiều thông điệp hay nhưng cách viết rất giản dị và gần gũi.   Cuốn sách Không tự khinh bỉ, không tự phí hoài của Vãn Tình còn khuyên các cô gái không nên phí hoài tuổi trẻ của bản thân. Bạn phải luôn trân trọng bản thân mình để có thể có được hạnh phúc cho bản thân mình. Thực ra điều đáng sợ nhất chính là bạn "không đủ yêu người ấy cũng không đủ yêu bản thân". Vào những lúc khó khăn sóng gió nhất của cuộc đời bạn càng cần trân trọng chính mình hơn. Tuyệt đối không nên phí hoài hạnh phúc tuổi trẻ. Đời người vốn ngắn ngủi, mỗi một lựa chọn bạn đưa ra cần phải là lựa chọn đúng đắn nhất để khi nhìn lại không cảm thấy phí hoài tuổi trẻ, lãng phí tuổi xuân của bản thân. Cuộc đời của bạn là bạn tự quyết định, sống sao cho không uổng phí kiếp này. Nếu yêu một ai đó thật lòng thật dạ thì hãy cùng người đó sống đến bạc đầu giai lão. Không nên gì những tác động bên ngoài mà vẫn vỡ hạnh phúc về mình. Trăm năm là hữu hạn, có những chuyện đã xảy ra sẽ không thể quay lại. Đứng trước ngã rẽ của cuộc đời càng không thể vì những điều không đáng mà đánh rơi mình hạnh phúc một kiếp. Tuổi trẻ ngắn ngủi lắm, bạn chẳng nên phí hoài nó đâu. Cuốn sách Không tự khinh bỉ, không tự phí hoài  còn là một quan niệm sống tích cực dành cho các cô gái gái hiện đại của Vãn Tình. Để sống không phí hoài thì mỗi con gái nên trở thành một người phụ nữ độc lập vui vẻ. Độc lập về tính cách, độc lập về kinh tế thế và độc lập về cuộc sống. Khi một người phụ nữ độc lập về tư tưởng và vật chất thì cô gái ấy thật sự là một người hạnh phúc. Trong tình yêu sẽ sống hạnh phúc hơn, vui vẻ hơn, trong hôn nhân sẽ nhận được nhận được sự tôn trọng hơn. Và nếu ở bên cạnh vẫn không có một ai thì cách sống độc lập sẽ khiến cho các cô gái sẽ không phải bi lụy, yếu đuối vì bất cứ sóng gió nào. Ngay từ đầu, phụ nữ có thể bỏ ngoài tai mọi lời gièm pha, lắng nghe trái tim mình để lựa chọn hoặc chờ đợi một người đàn ông mình yêu thật sự. Vì độc lập về tính cách nên phụ nữ sẽ không chọn đại một ai đó làm chồng chỉ vì những điều người khác nói. Vì độc lập về kinh tế nên phụ nữ sẽ không chăm chăm nhìn vào điều kiện của đối phương. Vì độc lập về cuộc sống nên phụ nữ cũng sẽ không thể không sống nổi nếu thiếu bóng dáng người đàn ông trong hôn nhân. Cô ấy không còn là người hầu của anh ta, anh ta cũng không còn là chúa tể của cô ấy, hai người có thể ngang hàng trong hôn nhân để cùng nhau thương yêu, cùng nhau trưởng thành.   Đứng trước việc cần lựa chọn tuyệt đối không được mơ hồ   Đối với một số người việc đưa ra quyết định còn khó hơn là việc thực hiện nó. Chính sự dao động này tạo nên những sóng gió và khó khăn lớn trong cuộc đời của mỗi chúng ta. Chính vào những lúc quyết định cuộc đời chúng ta sẽ rẽ hướng như thế nào là tuyệt đối không được dao động. Không đưa ra được lựa chọn mà cứ lưỡng lự sẽ tạo nên những sai lầm lớn hơn. Cuốn sách Không tự khinh bỉ, không tự phí hoài của Vãn Tình đặt ra một vấn đề đáng để các cô gái suy ngẫm là điều quan trọng nhất chính là biết được bản thân mình muốn gì, cần gì. Việc đưa ra quyết định quan trọng hơn việc bắt tay thực hiện đó. Bất kể bạn làm việc gì thì cũng phải có định hướng. Nếu không có định hướng thì không thể làm được việc gì cả. Thành công chỉ dành cho người thật của muốn đạt được nó. Và nó sẽ chẳng bao giờ đến với những ai đến cả việc quyết định có nên làm điều này, nên thực hiện điều kia hay không cũng không làm được. Người không có năng lực đưa ra quyết định và lựa chọn rất khó đi đến điểm đến cuộc đời mà họ muốn.   Điều quan trọng nhất với một người chính là biết được: Mình muốn gì? Không một ai có thể sống thay bạn, đương nhiên, cũng không ai có thể lựa chọn thay bạn.   Thật ra, những người rơi vào tình trạng rối tinh rối mù thường là do họ không muốn lựa chọn, mà chỉ muốn tìm cách nào vẹn cả đôi đường, vừa không mất đi thứ này, vừa có được thứ kia. Có người nói, đừng bắt hai con thỏ một lúc, nếu không sẽ chẳng bắt được con nào. Tuy nhiên, trong cuộc sống, chúng ta vẫn thấy có một nhóm người có thể thỏa mãn cả hai: vừa có tình yêu, vừa có sự nghiệp; vừa có sự nghiệp, lại vừa có thể chu toàn cho con cái.   Thế nhưng, tôi phải nói một điều tàn nhẫn thế này: Trong số những người đó, chắc chắn không bao gồm những người đến lựa chọn của mình cũng phải nhờ kẻ khác chọn giúp, bởi vì nếu một người khuyết thiếu khả năng lựa chọn thì họ vốn không có năng lực vẹn cả đôi đường, thậm chí chu toàn một việc cũng không nên hồn.   Phần lớn những người không đưa ra được quyết định chính xác là những người khi đứng trước lựa chọn bạn phải chọn một trong hai thì lại luôn muốn có cả hai thứ. Lúc này họ cảm thấy không biết nên chọn cái nào. Họ muốn có cái này lại không nỡ mất đi cái kia, cứ luôn mơ hồ. Họ vô cùng muốn có được cả hai cánh trong khi nguồn lực của bản thân lại không có đủ. Thế nào là rơi vào vòng luẩn quẩn của sự mơ hồ, Thậm chí có thể mất cả hai thứ gì bản thân không biết đưa ra lựa chọn chính xác.  Thay vì học cách làm thế nào để thực hiện mơ ước, đến thành công thì về nên học cách đưa ra quyết định chính xác trước. Việc đưa ra quyết định còn quan trọng hơn việc thực hiện nó. Chỉ khi bạn biết cách lựa chọn, buông bỏ những thứ không cần thiết và cố gắng cho tương lai của mình bạn mới có thể làm được thứ mình muốn. Cuốn sách Không tự khinh bỉ, không tự phí hoài của Vãn Tình là một cuốn sách hay và vô cùng ý nghĩa đánh đề các cô gái đọc trong những ngày hoang mang, bất lực của tuổi trẻ. Ngôn từ bình dị mà gần gũi khiến cho những bài học trong cuốn sách càng dễ dàng thấm vào lòng được dễ hơn. Nhiều cuộc sống như thế nào thì bạn nhất định phải hiểu đúng giá trị của bản thân, không thể xem thường cũng không thể khinh bỉ bản thân. Hãy sống sao cho thật đáng những năm tháng tươi đẹp, để tuổi trẻ mãi mãi không bị phí hoài. Review chi tiết bởi Trần Hạnh – Bookademy *** Văn Tình là một trong số ít nữ tác giả trẻ người Trung Quốc đi sâu vào khai thác mối quan hệ giữa bản thân, gia đình và cuộc sống. Với ngòi bút tả thực, giọng văn sắc sảo, chiêm nghiệm về cuộc đời sâu sắc và tinh tế, các tác phẩm của Văn Tình đều được coi là hành trang cho các bạn trẻ trong cuộc sống hiện đại. Sách của Văn Tình sẽ đưa bạn phiêu lưu vào thế giới của những người phụ nữ trưởng thành: sự thật về tình yêu, hôn nhân, hạnh phúc, công việc – cuộc sống không phải chuỗi ngày mộng mơ, mà là những tháng ngày phụ nữ biết mình, sống có trách nhiệm với cuộc đời chính mình. Cô đã cho ra mắt rất nhiều tác phẩm Best Seller, thu về cho mình một lượng fan rất lớn, những tác phẩm của cô đều được các bạn độc giả trẻ đón nhận rất nồng nhiệt. Vãn Tình là nhà biên kịch - tác giả của những đầu sách bán chạy tại Trung Quốc. Các tác phẩm của cô đều thẳng thắn, trực diện, đánh trúng tâm lý các cô gái. Ở Việt Nam, Vãn Tình được coi như “nữ hoàng” của dòng sách cảm hứng sống dành cho phái nữ. Cuốn sách Bạn đắt giá bao nhiêu? của cô trở thành cuốn sách Bán chạy nhất trên nền tảng T (2019), tạo nên một làn sóng mạnh mẽ nhằm cổ vũ tinh thần, thay đổi quan điểm hạnh phúc của bất kỳ ai từng đọc cuốn sách. Trong lần trở lại này, Vãn Tình mang đến cho bạn đọc một tác phẩm với văn phong nhẹ nhàng nhưng đầy trải nghiệm về hành trình trưởng thành của một người phụ nữ: “Khi bạn càng Bình tĩnh, bạn sẽ càng tới gần Hạnh phúc.” Sách đã xuất bản: - Bạn đắt giá bao nhiêu? (2018) - Khí chất bao nhiêu – Hạnh phúc bấy nhiêu (2018) - Không tự khinh bỉ - Không tự phí hoài (2019) - Lấy tình thâm mà đổi đầu bạc (2019) - Không sợ chậm Chỉ sợ dừng (2020) - Rất thích rất thích em (2021) - ...   Mời các bạn đón đọc Không Tự Khinh Bỉ Không Tự Phí Hoài của tác giả Vãn Tình.